การประยุกต์ใช้สัจจบารมีของพระโพธิสัตว์วิธุรบัณฑิตในการพัฒนาคุณภาพชีวิต ในสังคมยุคดิจิทัล
คำสำคัญ:
สัจจบารมี, วิธุรบัณฑิต, การพัฒนาคุณภาพชีวิต, สังคมยุคดิจิทัลบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตในสังคมยุคดิจิทัล 2) ศึกษาหลักสัจจบารมีของวิธุรบัณฑิตในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท และ 3) ประยุกต์ใช้หลักสัจจบารมีของวิธุรบัณฑิตในการพัฒนาคุณภาพชีวิตในสังคมยุคดิจิทัล เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยวิธีการวิจัยเชิงเอกสาร ภายใต้กระบวนการศึกษาเชิงวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน เพื่อนำไปสู่การประยุกต์องค์ความรู้ทางปรัชญาและพระพุทธศาสนา
ผลการวิจัยพบว่า
1. การพัฒนาคุณภาพชีวิตในสังคมยุคดิจิทัลเป็นกระบวนการปรับปรุง เปลี่ยนแปลง หรือการสร้างสรรค์ ด้านร่างกายและจิตใจให้สมบูรณ์ เพื่อยกระดับความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นของสังคมในทุกมิติอย่างมั่นคงและยั่งยืนในยุคดิจิทัล
2. หลักสัจจบารมีของวิธุรบัณฑิตเป็นข้อปฏิบัติด้านคุณธรรมจริยธรรมของพระพุทธศาสนา คือ ความตั้งใจจริง ความซื่อสัตย์ ความซื่อตรง และความมุ่งมั่นตั้งใจในการปฏิบัติตน ถือเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดียิ่งขึ้นอย่างยั่งยืนทั้งมิติส่วนบุคคลหรือสังคมโดยรวม
3. หลักสัจจบารมีของวิธุรบัณฑิตสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตในสังคมยุคดิจิทัลเพื่อเป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิตแบบองค์รวมทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ ด้านกายภาพเป็นการพัฒนาร่างกายและความสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมทางกาย ด้านพฤติภาพเป็นการพัฒนาความสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมทางสังคม อยู่ร่วมกันเป็นมิตร มีไมตรี ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน ไม่เบียดเบียนกัน ด้านจิตตภาพเป็นการพัฒนาจิตใจให้มีคุณสมบัติที่ดีงาม มีคุณธรรม ความเข้มแข็งมั่นคง และความสุข ด้านปัญญาภาพเป็นการพัฒนาปัญญาให้เกิดความรู้ความเข้าใจสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง รู้เท่าทันความจริงของโลกและชีวิตเป็นอยู่ด้วยปัญญา
เอกสารอ้างอิง
จำลองลักษณ์ สุจริตจันทร์. (2561). การพัฒนาชีวิตด้วยหลักวิริยบารมีตามแบบอย่างพระมหาชนก. (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ชวัลวิทย์ อรุณปราการ นวลวรรณ พูลวสุพลฉัตร และสรวิชญ์ วงษ์สะอาด. (2565). การใช้บารมี 10 ในการพัฒนาตนเองและสังคม. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 4(1), 49-56.
พระกองสี ญาณธโร (พรมโพธิ์). (2560). ศึกษาวิเคราะห์การดำเนินชีวิตตามหลักภาวนา 4 ในพระพุทธศาสนา. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระเกรียงศักดิ์ อินทนนนท์. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างพุทธการกธรรมกับสหธรรมในพุทธศาสนาเถรวาท. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสนศึกษา). คณะศิลปศาสตร์: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พระทนงชัย อภิชโย (ศิริเคน). (2560). ศึกษาการพัฒนามนุษย์ตามหลักฆราวาสธรรมในพุทธปรัชญาเถรวาท. (วิทยานิพนธ์ศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสนาและปรัชญา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2553). ความเป็นอนิจจังของสังขาร กับ อิสรภาพของสังคม. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์เดือนตุลา.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2556). หยาดเพชร หยาดธรรม ภูมิปัญญาเพื่อการศึกษาไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: บริษัท คิว พริ้นท์ แมเนจเม้นท์ จำกัด.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2558). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 31). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
พระมหาศราวุฒิ รัตนสันติ, สมบูรณ์ บุญโท และสวัสดิ์ อโณทัย. (2566). รูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตในสังคมดิจิทัลมองผ่านพุทธอภิปรัชญาในคัมภีร์มิลินทปัญหา. วารสารปัญญา, 30(2), 110-120.
พระแวงชัย ธมฺมกาโม (หล้าลี). (2561). การพัฒนาคุณภาพชีวิตด้วยบุญกิริยาวัตถุ. (ดุษฎีนิพนธ์ศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสน์ศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระสมพงษ์ สุวโจ (ไชยณรงค์). (2561). การประยุกต์ใช้หลักไตรสิกขาในการดำเนินชีวิตในสังคมยุคดิจิทัล. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 2(1), 15-23.
พระสุริยะ ปภสฺสโร (สพานทอง). (2563). การพัฒนาคุณภาพชีวิตด้วยหลักอัตถจริยาในพุทธปรัชญาเถรวาท. (วิทยานิพนธ์ศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสนาและปรัชญา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
เพ็ญนภา วัยเวก. (2560). บิ้วตี้บล็อกเกอร์สังคมผู้บริโภคยุคดิจิทัล. วารสารอาศรมวัฒนธรรมวลัยลักษณ์, 17(1), 139-155.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2556). พระไตรปิฎกภาษาบาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ. นครปฐม: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
สุวิญ รักสัตย์. (2559). ภาวะผู้นำของพระโพธิสัตว์. วารสารบัณฑิตศาส์น มมร., 14(2), 36-45.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น ไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของบรรณาธิการ
