ศึกษาบทบาทและวิธีการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ของพระนางมหาปชาบดีโคตมีเถรี

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยเรื่อง “ศึกษาบทบาทและวิธีการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระนางมหาปชาบดีโคตมีเถรี” มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาหลักการเผยแผ่พระพุทธศาสนาและบทบาทของสตรีในพระพุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อศึกษาบทบาทและวิธีการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระนางมหาปชาบดีโคตมีเถรี และ3) เพื่อศึกษาผลสัมฤทธิ์ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระนางมหาปชาบดีโคตมีเถรี

             ผลการวิจัยพบว่า การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเป็นการนําเอาหลักธรรมคําสอนอันประเสริฐ เป็นธรรมชาติ และบริสุทธิ์ ที่เกิดจากพระปัญญาตรัสรู้ขององค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าไปถ่ายทอดให้ประชาชนได้รับการเรียนรู้ และน้อมนําเอาหลักธรรมคําสั่งสอนเหล่านั้นไปประพฤติปฏิบัติตาม เพื่อให้เป็นคนดีมีศีลธรรมประกอบด้วยคุณธรรมมีเมตตา โดยอาศัยหลักประโยชน์ 3 หลักไตรสิกขา 3 เป็นต้น ซึ่งพระสาวกและพระสาวิกานั้น ได้นำหลักการที่พระพุทธองค์ทรงสอนไว้มาเผยแผ่สู่บริษัททั้งหลาย แต่อาจเปลี่ยนวิธีการปลีกย่อย บางอย่างให้เหมาะสมกับบุคคล ภูมิประเทศ สภาพสังคมและสภาพแวดล้อมต่าง ๆ อีกทั้งบทบาทในการประกาศพระศาสนาก็ดี บทบาทของสตรีในฐานะที่เป็นพุทธมามกะก็ดี นับได้ว่ามีความสำคัญอย่างมากในการเผยแผ่พระศาสนา

             บทบาทในการให้กำเนิดภิกษุณีสงฆ์ เกิดจากการที่พระนางมหาปชาบดีโคตมีเถรีได้รับการอุปสมบทเป็นภิกษุณีจากพระพุทธองค์ เป็นต้นกำเนิดของภิกษุณีสงฆ์เกิดขึ้นในโลก และได้เผยแผ่พระศาสนา ในการทำให้สตรีทั้งหลายเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนา โดยการแสดงชี้แจงพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้าให้เหล่าสตรีที่มาเข้าเฝ้าได้รู้แจ้งเห็นจริง การมีปฏิปทาอันน่าเลื่อมใสของพระเถรี การแสดงอิทธิฤทธิ์ต่าง ๆ ของภิกษุณี ซึ่งทำให้ประชาชนทั้งหลายเลื่อมใสศรัทธาและออกบวชในพระพุทธศาสนา

          ผลสัมฤทธิ์ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระนางมหาปชาบดีโคตรมีเถรีนั้น เกิดจากการนำหลักการ วิธีการ ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนานั้นมาประยุกต์ใช้ให้เข้ากับบุคคล สถานที่ เหตุการณ์ต่าง ๆ เป็นต้น ที่พระพุทธองค์ทรงแนะนำ อาทิเช่น ในหลักของพุทธลีลาในการสอนหรือแม้แต่การแสดงอิทธิฤทธิ์ต่าง ๆ การปฏิบัติตนให้เป็นแบบอย่างที่ดี การมีปฏิปทาที่น่าเลื่อมใส เพื่อให้บุคคลที่ยังไม่เลื่อมใสในพระพุทธศาสนาให้มีความเลื่อมใส และคนที่เลื่อมใสอยู่แล้วก็มั่นคงถาวรสืบต่อไป