เปรียบเทียบหลักอุเบกขาธรรมในพระพุทธศาสนาและหวู่-เว่ยในลัทธิเต๋า

บทคัดย่อ

          บทความนี้เป็นการศึกษาอุเบกขาในพระพุทธศาสนาและหวู่เว่ยในลัทธิเต๋า เพื่อต้องการทราบความหมายที่แท้จริงของหลักธรรมทั้งสองคืออะไร สามารถนำไปใช้ในกรณีใด มีกระบวนการใช้เหมือนกันหรือแตกต่างกันอย่างไร มีหลักการสอนหรือมีเป้าหมายในการสอนเรื่องนี้เอาไว้อย่างไร จากการศึกษาพบว่า หลักอุเบกขาธรรมในพระพุทธศาสนาและเต๋าเป็นหลักคำสอนที่อยู่บนความเมตตา กรุณา มุทิตา ในสรรพสัตว์เหมือนกัน ในด้านการสอนอุเบกขาธรรมในพระพุทธศาสนามีหลักการที่ค่อนข้างละเอียด สอนอย่างมีระเบียบแบบแผน หลักอุเบกเขาย่อมมีความสัมพันธ์หรือเกื้อกูลกับหลักธรรมอื่น ๆ อุเบกขาย่อมไม่สามารถอยู่ได้ตามลำพังเองได้ ต้องอาศัยหลักธรรมอย่างอื่นมาเป็นฐาน เพื่อจะให้เข้าถึงหลักอุเบกขา ส่วนเนื้อหาของหวู่เว่ยที่ปรากฎในเต๋าเต๋อจิงนั้นเป็นเพียงหลักคำสอนที่เป็นอภิปรัชญาสั้น ๆ อยู่ที่การตีความ เหลาจื้อไม่ได้สอนหลักการที่จะเข้าถึงหวู่เว่ยอย่างเป็นระบบ เหมือนอย่างอุเบกขาในพระพุทธศาสนา แต่เป้าหมายของอุเบกขาและหวู่เว่ยเหมือนกัน เพื่อการอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างปกติสุข โดยอาศัยความมีเมตตากรุณามุทิตาในสัตว์ทั้งหลาย โดยปราศจากการยึดมั่นถือมั่นในอคติ