พุทธวิธีการบริหารจัดการทรัพย์สินในพระพุทธศาสนาเถรวาท

บทคัดย่อ

          การวิจัยเรื่อง “พุทธวิธีการบริหารจัดการทรัพย์สินในพระพุทธศาสนาเถรวาท”  มีวัตถุประสงค์ 3 ข้อ ดังนี้ 1) ศึกษาการบริหารจัดการทรัพย์สินในพระพุทธศาสนาเถรวาท  2) ศึกษาปัญหาที่เกี่ยวกับการจัดการทรัพย์สินในพระพุทธศาสนา 3) ศึกษาวิเคราะห์พุทธวิธีการบริหารทรัพย์สินในพระพุทธศาสนา

          การบริหารจัดการทรัพย์สินในทางพระพุทธศาสนามีความสำคัญในการดำรงชีวิตชาวพุทธควรที่จะต้องมีการแสวงหาทรัพย์สินด้วยความขยันหมั่นเพียร ครั้นได้ทรัพย์สินมาแล้วก็เก็บรักษาไม่ให้เสื่อมสูญหายไป ควรเลือกคบมิตรที่ดีมีศีลธรรม และควรมีการบริหารจัดการ ใช้จ่ายทรัพย์สิน เพื่อประกอบการงานที่ถูกต้องชอบธรรม เพื่อเลี้ยงตนเองให้เป็นสุขพอดี รวมทั้งเลี้ยงบำรุงบิดา มารดา บุตร ภรรยา มิตรสหายให้เป็นสุขด้วย รวมทั้งไม่ยุ่งเกี่ยวกับอบายมุขทุกชนิด เพื่อนำไปสู่จุดหมายของชีวิตที่ดีงามยิ่งขึ้นไป

          สำหรับปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการทรัพย์สินของชาวพุทธทั่วไป คือ เรื่องเกี่ยวกับครอบครัว การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ ทางสังคม ทางการเมือง และอิทธิพลของโลกาภิวัฒน์ ทำให้ประชาชนเกิดความเกียจคร้านในการแสวงหาทรัพย์ การไม่รู้จักเก็บรักษาทรัพย์ การคบคนพาล และปัญหาการใช้จ่ายทรัพย์ฟุ่มเฟือย เป็นต้น เพราะเกี่ยวข้องกับอบายมุข ซึ่งเป็นช่องทางแห่งความเสื่อม ความพินาศย่อยยับแห่งทรัพย์สิน และทำให้เกิดความเดือดร้อนทั้งแก่ตนเองและบุคคลรอบข้าง อีกทั้งจะไม่เป็นที่ยอมรับในสังคมเลย

          ดังนั้น พุทธวิธีการบริหารจัดการทรัพย์สินในพระพุทธศาสนาเถรวาท คือการนำหลัก ทิฏฐธัมมิกัตถะ 4 มาแก้ไขปัญหาชีวิตของพุทธศาสนิกชน คือ 1) แก้ปัญหาการขาดความเพียรในการแสวงหาทรัพย์สิน ด้วยวิธีการรู้จักหาทรัพย์สินด้วยความสุจริตชอบธรรม 2) แก้ปัญหาชีวิตการไม่รู้จักรักษาทรัพย์ คือการเก็บออมรักษาทรัพย์ที่หามาได้มาให้เสื่อมไป 3) แก้ปัญหาชีวิตการคบคนพาลด้วยการมีกัลยาณมิตรที่ดี คือมีผู้แนะนำสั่งสอนที่ดี ซึ่งจะช่วยสนับสนุนชักจูงในการประกอบกิจการที่ดี และ 4) แก้ปัญหาชีวิตการใช้จ่ายทรัพย์เกินฐานะ คือ ใช้จ่ายทรัพย์สินในสิ่งที่จำเป็นสำหรับการครองชีพ เมื่อบุคคลปฏิบัติตามหลักทิฏฐธัมมิกัตถะ 4 ย่อมเกิดประโยชน์คือสิ่งที่รับอาจจะเป็นทรัพย์สิน เงิน ทอง สิ่งของ ชื่อเสียง เกียรติยศ การยกย่องสรรเสริญ การที่บุคคลใดบุคคลหนึ่งจะได้มาซึ่งประโยชน์นั้น จะต้องมีการแสวงหาทรัพย์สินและใช้จ่ายทรัพย์สิน อย่างมีหลักการและมีแผนการ ซึ่งหลักการและแผนการนี้ เรียกว่า ธรรมที่เป็นไปเพื่อให้ได้มาซึ่งประโยชน์ในปัจจุบัน