ศึกษาความเชื่อเกี่ยวกับพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

           การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1. เพื่อศึกษาความเป็นมา ความสำคัญและองค์ประกอบสำคัญของพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช 2. เพื่อศึกษาความเชื่อเกี่ยวกับพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช 3. เพื่อศึกษาคติธรรมเกี่ยวกับพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช

          ผลการวิจัยพบว่า

          พระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช ถือ เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์สำคัญคู่บ้านคู่เมืองของชาวนครศรีธรรมราช เพราะเป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ ส่วนที่เป็นพระทันตธาตุ (ฟัน)  ของพระพุทธเจ้า เป็นที่เคารพสักการบูชา เป็นแหล่งรวมศรัทธาของเหล่าพุทธศาสนิกชนทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ สำหรับประวัติความเป็นมาของพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราชนั้น ปัจจุบันไม่มีผู้ใดสามารถบ่งชี้ถึงประวัติความเป็นมาของการสร้างพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราชได้แน่นอนชัดเจน เนื่องจากหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับการสร้างพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราชนั้น ระบุศักราชการสร้างแตกต่างกัน ทำให้ไม่สามารถยุติประเด็นเกี่ยวกับการสร้างพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราชลงได้

          พระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช มีบทบาทสำคัญในบริบททางสังคมในฐานะเป็นสัญลักษณ์แทนอำนาจการเมืองการปกครอง นับแต่อดีตกาลจนถึงปัจจุบัน อีกทั้งยังเป็นศูนย์รวมของศรัทธาความเชื่อพิธีกรรม วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม จารีตประเพณี วิถีชีวิตของชุมชนทำหน้าที่ควบคุมสังคมให้เกิดความสันติสุขสงบร่มเย็น จากความสำคัญของพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราชดังกล่าวเป็นเหตุให้องค์กร UNESCO ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก

          ในด้านความเชื่อเกี่ยวกับพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราชนั้น ผู้คนที่มาสักการบูชาพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราชนั้น ล้วนแล้วแต่มีความเชื่อต่อองค์พระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราชหลายประการด้วยกัน ดังนี้ 1) ความเชื่อเกี่ยวกับพระบรมสารีริกธาตุ  2) ความเชื่อเกี่ยวกับการหุ้มปลียอดทองคำพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช  3) ความเชื่อเกี่ยวกับพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราชไม่มีเงา  4) ความเชื่อเกี่ยวกับเทวดารักษาพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช  5) ความเชื่อเกี่ยวกับพระอรหันต์ประจำทิศทั้ง 8 รักษาพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช  6) ความเชื่อเกี่ยวกับช้างรักษาพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช  7) ความเชื่อเกี่ยวกับรูปปั้นทางขึ้นบันไดพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช  8) ความเชื่อเกี่ยวกับเจดีย์รายรอบพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช และ  9) ความเชื่อเกี่ยวกับกาสี่เหล่ารักษาพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช

          การศึกษาคติธรรมเกี่ยวกับพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราชนั้นพบว่า องค์พระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราชแฝงไปด้วยคติธรรมต่าง ๆ มากมาย ซึ่งสะท้อนออกมาในรูปแบบทั้งด้านสถาปัตยกรรมขององค์พระบรมธาตุเจดีย์ คติธรรมด้านการบูชา และคติธรรมด้านประเพณีและวัฒนธรรมต่าง ๆ เช่น ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ ประเพณีตักบาตรธูปเทียน ประเพณีสวดด้าน และการสมโภชพระบรมธาตุ เป็นต้น