ศึกษาอิทธิพลการเทศน์ผะเหวดที่มีต่อประชาชนในตำบลหนองไฮ อำเภอเมืองจังหวัดอุดรธานี

บทคัดย่อ

             ความเป็นมาของการเทศน์มหาชาติในสังคมอีสาน มีมาแต่สมัยแรกพร้อมกับการเทศน์ที่มีอยู่ทั่วไปในเขตภาคอีสานและที่ได้รับความนิยมในการฟังเทศน์มาช้านาน การเทศน์ผะเหวดในสมัยก่อนนิยมการเทศน์ในพระอุโบสถ พระวิหาร หรือศาลาการเปรียญ ภาคอีสานนิยมเทศน์ในเดือน 2 ถึง เดือน 4 เรียกว่า บุญพระเวส หรือที่เรียกติดปากของคนอีสานว่า “บุญผะเหวด”

             การเทศน์ผะเหวดในตำบลหนองไฮ อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี แบ่งเป็น 2 รูปแบบ ได้แก่ การเทศน์แบบเรียงกัณฑ์และการเทศน์แบบประยุกต์ ด้านการนิมนต์พระเทศน์ผะเหวด มี 3 รูปแบบ คือ เจ้าอาวาสวัด พระผู้รับผิดชอบและผู้ที่เป็นเจ้าภาพกัณฑ์เทศน์เป็นผู้นิมนต์ การจัดสถานที่เทศน์ ผะเหวด มี 2 ส่วน คือ การจัดเตรียมสถานที่ภายนอกรอบบริเวณสถานที่เทศน์ และการจัดเตรียมสถานที่ภายในสำหรับพระเทศน์และผู้ที่นั่งฟัง เนื้อหาเทศน์ผะเหวด แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ เทศน์ในคัมภีร์และเนื้อหานอกคัมภีร์เทศน์ผะเหวด วิธีการเทศน์ผะเหวด แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ คือ การเทศน์แบบลำผะเหวด และการเทศน์เสียงหรือการเทศน์แหล่

            อิทธิพลการเทศน์ผะเหวดที่มีต่อประชาชนในตำบลหนองไฮ อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานีจำนวน 6 ด้าน คือ 1) ความเชื่อเกี่ยวกับพระศรีอริยเมตไตย เมื่อฟังเทศน์ผะเหวดครบทั้ง 13 กัณฑ์จะได้เกิดในยุคพระศรีอริยเมตไตย 2) ด้านปัจเจกบุคคล เป็นการปลูกฝังในการเรียนรู้ 3) ด้านครอบครัว เป็นการสร้างจิตสำนึกที่ดีในครอบครัว 4) ด้านชุมชน มีความเสียสละส่วนตน เพื่อส่วนรวม 5) ด้านวัฒนธรรม ประเพณี มีการสร้างความสัมพันธ์ของคนในสังคม 6) ด้านสิ่งแวดล้อม มีการช่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม