การดำรงอยู่ของกลุ่มชาติพันธุ์ญัฮกุรในจังหวัดชัยภูมิ

บทคัดย่อ

          งานวิจัยเรื่อง “การดำรงอยู่ของกลุ่มชาติพันธุ์ญัฮกุรในจังหวัดชัยภูมิ” มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาวิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์ญัฮกุร อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ และ 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงและการดำรงอยู่ของกลุ่มชาติพันธุ์ญัฮกุร อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ การวิจัยครั้งนี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก โดยใช้แนวทางการสัมภาษณ์ ผู้ให้ข้อมูลมี 4 กลุ่ม ประกอบด้วย 1) กลุ่มผู้รู้ในชุมชนที่อาศัยอยู่ในชุมชนมากกว่า 30 ปี 2) กลุ่มผู้นำท้องถิ่นทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ ได้แก่ เจ้าอาวาส กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน สมาชิกองค์การบริหารส่วนตำบล ซึ่งบุคคลเหล่านี้มีผลงานเป็นที่ยอมรับของคนในชุมชน 3) กลุ่มหน่วยงานภาครัฐ ประกอบด้วย นักวิชาการวัฒนธรรม วัฒนธรรมจังหวัด ประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัด ตัวแทนจากองค์การบริหารส่วนจังหวัด ตัวแทนจากองค์การบริหารส่วนตำบล ตัวแทนครูและอาจารย์ และ 4) กลุ่มชาวบ้านที่อาศัยอยู่ในชุมชนที่มีความรู้เกี่ยวกับกลุ่มชาติพันธุ์ญัฮกุร

          ผลการวิจัยพบว่า  

1) วิถีชีวิตดั้งเดิมของกลุ่มชาติพันธุ์ญัฮกุร อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ มีวิถีชีวิตแบบเรียบง่ายและพึ่งพาธรรมชาติ มีองค์ความรู้และภูมิปัญญาเกี่ยวกับป่า สัตว์ป่า สมุนไพรพืชพรรณพื้นบ้าน วิถีชีวิตความเป็นอยู่จึงผูกพันอยู่ป่าและภูเขา มีความเชื่อเจ้าป่าเจ้าเขา นับถือพุทธแต่ถือผีอย่างเคร่งครัด มีภาษาและการแต่งกายเป็นอัตลักษณ์ของตน ปัจจุบันวิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์ญัฮกุรมีการเปลี่ยนแปลงไปจากอดีต ดังนี้ 1) มิติทางสังคม ลักษณะตั้งถิ่นฐานเป็นชุมชนมีขนาดใหญ่ การแต่งงานข้ามกลุ่มชาติพันธุ์ทำให้เกิดความแตกต่างทางสังคม ลูกหลานชาวญัฮกุรได้รับการศึกษาที่สูงขึ้นและรู้จักใช้เทคโนโลยีในการติดต่อสื่อสาร และ 2) มิติทางด้านวัฒนธรรม ชาวญัฮกุรเลิกอาชีพการหาของป่าและการล่าสัตว์ การแต่งกายและการใช้ภาษา  มีความหลากหลายเนื่องจากเกิดการยอมรับวัฒนธรรมอื่นมากขึ้น

2) ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มชาติพันธุ์ญัฮกุร คือ 1) ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมและธรรมชาติ ได้แก่ การเรียนรู้วิธีการอยู่รอด ด้วยการประกอบอาชีพที่มีความหลากหลายมากกว่าการหาของป่าและล่าสัตว์ป่า และ 2) ปัจจัยด้านสังคมวัฒนธรรม ได้แก่ เยาวชนรุ่นใหม่เริ่มมีแนวคิดที่จะรักษาศิลปวัฒนธรรมของตนไว้ และได้รับการสนับสนุนส่งเสริมโครงการจากภาครัฐและหน่วยงานต่าง ๆ