รูปแบบการเรียนการสอนบาลีศึกษาในสังคมไทย

บทคัดย่อ

          งานวิจัยเรื่องรูปแบบการเรียนการสอนบาลีศึกษาในสังคมไทยมีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคในการเรียนการสอนบาลีศึกษาในสังคมไทย 2) เพื่อเสริมสร้างรูปแบบการเรียนการสอนบาลีศึกษาในสังคมไทย และ 3) เพื่อนำเสนอรูปแบบการเรียนการสอนบาลีศึกษาในสังคมไทย การทำงานวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาข้อมูลจากเอกสารที่เกี่ยวข้องและสัมภาษณ์เจ้าสำนักเรียน ผู้บริหารโรงเรียน ครูสอน นักวิชาการ ผู้เกี่ยวข้องรวมถึงคฤหัสถ์ผู้เรียนบาลี สำนักเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี วัดโมลีโลกยาราม และสำนักเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี วัดสามพระยา จำนวน 25 รูป/คน

          ผลการวิจัยพบว่า

1. ปัญหาและอุปสรรคในการจัดการเรียนการสอนบาลีศึกษาพบว่า ผลกระทบต่อการเรียนการสอนบาลีศึกษาปัจจุบัน ได้แก่ 1) ด้านหลักสูตร 2) ด้านครูสอน 3) ด้านสื่อการเรียนการสอน 4) ด้านกิจกรรมการเรียนการสอนและแรงจูงใจ 5) ด้านตัวของผู้เรียน 6) ด้านสถานที่เรียน และ 7) ด้านการวัดผลและประเมินผล จากการสัมภาษณ์พบว่า ด้านหลักสูตร ด้านครูสอน ด้านสื่อการเรียนการสอน ด้านกิจกรรมการเรียนการสอนและแรงจูงใจไม่พบปัญหาแต่อย่างใด ส่วนปัจจัยที่สมควรนำมาพิจารณาเพื่อสร้างเสริมรูปแบบการเรียนการสอนบาลีศึกษาคือ ด้านตัวผู้เรียน ด้านสถานที่เรียน และด้านการวัดผลและประเมินผล

       2. มีการสร้างรูปแบบการเรียนการสอนบาลีศึกษาในสังคมไทยเป็น 6 แบบ แล้วนำไปสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เกี่ยวข้องจำนวน 20 รูป/คน พบว่า รูปแบบที่ 4 เป็นที่พึงพอใจและเหมาะสมที่สุด โดยมีรายละเอียด คือการสอบวัดผลและประเมินผลวิชาบาลีไวยากรณ์กำหนดแยกออกเป็น 7 ข้อ เน้นการสอบเก็บคะแนนแบบสะสม โดยสามารถออกข้อสอบเป็นปรนัยได้ ส่วนวิชาแปลมคธเป็นไทยควรแบ่งการสอบออกเป็น 2 ส่วน ระยะเวลาการทดสอบวัดผลควรเป็น 1 ปี การทดสอบสามารถทำได้ 2 ครั้ง และควรกำหนดการสอบทุก 6 เดือน