แนวทางการปรับปรุงคุณภาพดินด้วยเทคโนโลยีพื้นบ้านเพื่อการปลูกพืชระยะสั้นชุมชนตำบลโป่ง อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี

บทคัดย่อ

             แนวทางการปรับปรุงคุณภาพดินด้วยเทคโนโลยีพื้นบ้านเพื่อการปลูกพืชระยะสั้นชุมชนตำบลโป่ง อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาการปรับปรุงคุณภาพดินด้วยเทคโนโลยีพื้นบ้านต่อการปลูกพืชระยะสั้นชุมชนตำบลโป่ง อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี 2) เพื่อศึกษาชุมชนต้นแบบด้านการปรับปรุงคุณภาพดินด้วยเทคโนโลยีพื้นบ้านศูนย์เกษตรกรรมธรรมชาติมาบเอื้อง ตำบลหนองบอนแดง อำเภอบ้านบึง จังหวัดชลบุรี 3) เพื่อศึกษาแนวทางการปรับปรุงคุณภาพดินด้วยเทคโนโลยีพื้นบ้านต่อการปลูกพืชระยะสั้นที่เหมาะสมกับชุมชนตำบลโป่ง อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี การศึกษาวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสังเกตแบบมีส่วนร่วมและสร้างแบบสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง และสรุปผลการวิจัยด้วยกระบวนการสนทนากลุ่มกับผู้เชี่ยวชาญด้านการเกษตร

             ผลการวิจัยพบว่า

             ชุมชนตำบลโป่งมีการเรียนรู้หลักเศรษฐกิจพอเพียงและสมาชิกกลุ่มมีการปลูกผักสวนครัวเพื่อการบริโภคและจำหน่าย ซึ่งกลุ่มปลูกผักมีการใช้ปุ๋ยอินทรีย์เพื่อการปรับปรุงดินเพื่อการประหยัดต้นทุน และการปรับปรุงคุณภาพดินเพื่อการปลูกผักสวนครัว เช่น ชะอม มะเขือ มะนาว กล้วย การเพาะปลูกมีการใช้ปุ๋ยคอกที่ผลิตจากมูลหมู มูลไก่ มูลวัว มูลควาย และการผลิตน้ำหมักชีวภาพจากพืชหรือวัสดุเหลือใช้เพื่อการเจริญเติบโตของพืช สภาพปัญหาการปรับปรุงดินเพื่อการเพาะปลูกพืชระยะสั้นของชุมชนตำบลบ้านโป่ง อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี พบว่า ชุมชนตำบลบ้านโป่งเป็นชุมชนตั้งอยู่ทางภาคตะวันออกของประเทศไทย ห่างจากชายฝั่งทะเลประมาณ 15 กิโลเมตร ซึ่งเป็นที่ทราบดีว่าพื้นที่ดังกล่าวจะได้รับผลกระทบจากน้ำทะเล จึงส่งผลให้ดินมีความเค็มสูงไม่เหมาะสำหรับการเพาะปลูกพืช ประกอบกับพื้นที่ดังกล่าวมีการมุ่งเน้นทางอุตสาหกรรมเพื่อการค้าและการส่งออกจึงมีการตั้งโรงงานอุตสาหกรรม พื้นที่เพาะปลูกของเกษตรกรจึงลดลงและเสื่อมอย่างรวดเร็ว

             ชุมชนต้นแบบศูนย์กสิกรรมธรรมชาติมาบเอื้อง ได้นำแนวความคิดทฤษฎีใหม่และปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ มาเป็นแรงบันดาลใจให้ทางชมรมกสิกรรมธรรมชาติ ออกรณรงค์เผยแพร่ และให้ความรู้ในเรื่องการทำกสิกรรมธรรมชาติ เพื่อพิสูจน์ให้เห็นว่าแนวทางดังกล่าวสามารถพึ่งตนเองได้ เช่น การใช้สมุนไพรธรรมชาติในนาข้าว ทั้งพืชผักและไม้ผล รวมถึงการเพาะเลี้ยงสัตว์เพื่อนำมูลสัตว์ดังกล่าวมาเป็นส่วนผสมของปุ๋ยอินทรีย์ 

              แนวทางการปรับปรุงคุณภาพดินด้วยเทคโนโลยีพื้นบ้านต่อการปลูกพืชระยะสั้นที่เหมาะสมกับชุมชนตำบลโป่ง อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี ดังนี้ 1) การรณรงค์โดยการจัดตั้งกลุ่มเกษตรกรรมผู้ปลูกพืชระยะสั้นอย่างมีระบบ 2) การจัดตั้งโรงงานผลิตปุ๋ยอินทรีย์และผลิตน้ำหมักชีวภาพ การผลิตปุ๋ยอินทรีย์ที่มีประสิทธิ์ภาพจะนำมาซึ่งการปรับปรุงคุณภาพดิน เพื่อการปลูกพืชระยะสั้นอย่างยั่งยืน และสามารถลดต้นทุนในการปลูกพืช 3) การรณรงค์และให้ความรู้เกี่ยวกับการปลูกพืชหมุนเวียนที่เหมาะสมกับพื้นที่ชุมชนชุมชนตำบลโป่ง อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี และ 4) การปรับปรุงคุณภาพดินด้วยการจัดการสภาพแวดล้อม