พฤติกรรมการถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์ของผู้สูงวัยในจังหวัดศรีสะเกษ

ผู้แต่ง

  • จีรนันท์ แก้วมา วิทยาลัยนวัตกรรมและการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา
  • เตชภณ ทองเติม คณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ
  • ฐากูร ฐิติเศรษฐ์ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

คำสำคัญ:

การถวายภัตตาหาร, พระสงฆ์, ผู้สูงวัย

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา ณ จุดเวลาใดเวลาหนึ่ง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการถวายภัตตาหารพระสงฆ์ของผู้สูงวัยในจังหวัดศรีสะเกษ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงวัยในจังหวัดศรีสะเกษ จำนวน 400 คน ได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบง่ายและการสุ่มตัวอย่างแบบบังเอิญ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามที่คณะผู้วิจัยพัฒนาขึ้น วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า ผู้สูงวัยในจังหวัดศรีสะเกษนิยมประกอบอาหารเองเพื่อนำไปถวายพระสงฆ์ (ปฏิบัติบ่อยครั้งขึ้นไป ร้อยละ 78.1) ซึ่งในการประกอบอาหารเพื่อนำไปถวายพระสงฆ์นั้น ผู้สูงวัยมักจะคำนึงถึงคุณค่าของสารอาหารที่ร่างกายของพระสงฆ์จะได้รับด้วย (ปฏิบัติบ่อยครั้งขึ้นไป ร้อยละ 75.8) สำหรับในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา/วันเกิด/วันทำบุญแก่ญาติผู้ล่วงลับ ผู้สูงวัยจะนิยมถวายภัตตาหารในปริมาณที่มากกว่าวันปกติ (ปฏิบัติบ่อยครั้งขึ้นไป ร้อยละ 74.0) และภัตตาหารที่ถวายในวันสำคัญที่กล่าวมานั้นมักจะเลือกประเภทอาหารที่ดีมีคุณภาพ (ปฏิบัติบ่อยครั้งขึ้นไป ร้อยละ 75.5) อย่างไรก็ตาม แม้ผู้สูงวัยในจังหวัดศรีสะเกษจะนิยมประกอบอาหารเองเพื่อนำไปถวายพระสงฆ์ แต่ด้วยยุคสมัยที่เปลี่ยนไปพฤติกรรมสมัยใหม่ก็เกิดขึ้นกับกลุ่มผู้สูงวัย เช่น ผู้สูงวัยในจังหวัดศรีสะเกษส่วนใหญ่มักเลือกประเภทอาหารตามความสะดวกเป็นหลัก (ปฏิบัติบ่อยครั้งขึ้นไป ร้อยละ 76.8) และยังพบว่าผู้สูงวัยมีแนวโน้มซื้ออาหารที่ปรุงสุกแล้วจากร้านค้าหรือตลาดเพื่อถวายพระสงฆ์เพิ่มสูงขึ้น (ปฏิบัติบ่อยครั้งขึ้นไป ร้อยละ 44.0)

เอกสารอ้างอิง

Cronbach L. J. (1990). Essentials of psychological testing. 5thed. New York: Harper Collins publishers.

Yamane, T. (1967). Statistics: An Introductory Analysis. 2rded. New York. Harper and Row Publications.

จงจิตร อังคทะวานิช ทิพยเนตร อริยปิติพันธ์ วาสินี วิเศษฤทธิ์ จินต์จุฑา ประสพธรรม และดลพรรษ พันธุ์พาณิชย์ (2559). สถานการณ์ปัญหาโภชนาการในพระสงฆ์ จากโครงการสงฆ์ไทยไกลโรค. กรุงเทพ ฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.

นัยนา ยอดระบำ มณฑา เก่งการพานิช นิรัตน์ อิมามี และ ธราดล เก่งการพานิช. (2556). การวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการถวายอาหารสุขภาพแด่พระสงฆ์ ของประชาชนอำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา. วารสารสุขศึกษา, 36(1), 51-64.

นิตยา เพ็ญศิรินภา. (2553). สุขภาพผู้สูงอายุ. ใน เอกสารการสอนชุดวิชาอนามัยครอบครัวในงานสาธารณสุข หน่วยที่ 8-15. นิตยา เพ็ญศิรินภา บรรณาธิการ. นนทบุรี: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

พระกิตติญาณเมธี (สมเกียรติ รามัญวงศ์) วราภรณ์ ทรัพย์รวงทอง และสมบูรณ์ สุขสำราญ. (2561). การส่งเสริมการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมของพระสงฆ์ในจังหวัดลพบุรี. วารสารรัชต์ภาคย์, 12(25), 94-107.

พระครูสุวิธานพัฒนบัณฑิต ธวัลรัตน์ แดงหาญ และสรัญญา วภัชชวิธี. (2558). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพองค์รวมของพระสงฆ์ในจังหวัดขอนแก่น โดยเน้นการมีส่วนร่วมของเครือข่าย. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น, 22(2), 117-129.

พระราชธรรมสารสุธี มูลพันธ์ พระกัญจน์ กนฺตธมฺโม พระพรสวรรค์ ฐิติญาโณ และสุทัศน์ ประทุมแก้ว. (2561). กระบวนการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุโดยใช้อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชนสี่เผ่าในจังหวัดศรีสะเกษ. รายงานการวิจัย. วิทยาลัยสงฆ์ศรีสะเกษ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

รัชนีกร ตาเสน และทรงวุฒิ ตวงรัตนพันธ์. (2562). ความเชื่อและพฤติกรรมการทำบุญใส่บาตรและถวายภัตตาหารของชาวพุทธที่เอื้อต่อสุขภาพของพระสงฆ์: กรณีศึกษาในจังหวัดน่าน. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 12(4), 80-87.

ลลิลทิพย์ ธนสมบัตินันท์. (2559). พฤติกรรมการตักบาตรและถวายภัตตาหารเพื่อสุขภาพที่ดีของพระสงฆ์. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 23(3), 51-66.

วัชรินทร์ ออละออ. (2557). สุขภาพพระสงฆ์ในบริบทชุมชนอุตสาหกรรม. วารสารวิจัยสังคม, 37(2), 89-124.

ศนิกานต์ ศรีมณี ชนิดา มัททวางกูร พรพิมล ภูมิฤทธิกุล กุลธิกา จันทร์เจริญ เนตร หงส์ไกรเลิศ และนารี รมย์นุกูล. (2556). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการบริโภคของพระสงฆ์และพฤติกรรมการถวายภัตตาหารของประชาชน ในเขตภาษีเจริญกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพฯ: ศูนย์วิจัยเพื่อพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยสยาม และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.).

ศนิกานต์ ศรีมณี ชนิดา มัททวางกูร พรพิมล ภูมิฤทธิกุล ระชี ดิษฐจร และพรรณี ตรังคสันต์. (2561). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการบริโภคของพระสงฆ์ และพฤติกรรมการถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์ของประชาชนในเขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 19(37), 22-38.

อลงกรณ์ สุขเรืองกูล ทวีลักษณ์ วรรณฤทธิ์ ประทับจิต บุญสร้อย และไพโรจน์ อุตศรี. (2560). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพของพระสงฆ์ในจังหวัดเชียงราย. พยาบาลสาร, ฉบับพิเศษ (2), 38-48.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2020-12-29

รูปแบบการอ้างอิง

แก้วมา จ. ., ทองเติม เ. . . ., & ฐิติเศรษฐ์ ฐ. . . (2020). พฤติกรรมการถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์ของผู้สูงวัยในจังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 5(2), 119–133. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ambj/article/view/244833

ฉบับ

ประเภทบทความ

Research Articles