คุรุคารวตา: รูปแบบการเสริมสร้างบุคลิกภาพครูตามหลักคุรุฐานิยธรรม
คำสำคัญ:
คุรุคารวตา, รูปแบบ, การเสริมสร้าง, บุคลิกภาพครู, คุรุฐานิยธรรมบทคัดย่อ
บทความนี้ต้องการสะท้อนถึงบุคลิกภาพอันพึงประสงค์ของผู้ที่ประกอบอาชีพครูและวิธีการเสริมสร้างบุคลิกภาพครูด้วยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาที่เรียกว่า “คุรุฐานิยธรรม” ครูเป็นอาชีพหนึ่งที่หลาย ๆ คนจับตามอง เพราะด้วยภาระงานสำคัญ คือ การส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนได้รับการศึกษาอย่างเต็มที่และมีประสิทธิภาพ ทำให้ครูจึงเป็นบุคคลที่ต้องมีคุณลักษณะที่เหมาะสมต่อการจัดการเรียนการสอนให้กับนักเรียน ครูจึงต้องเป็นครูที่มีความพร้อม มีทักษะ และรู้จักวางตัวดี อยู่ตลอดเวลา ไม่เฉพาะแค่ช่วงเวลาทำงาน แต่หลังจากการทำงานความเป็นครูก็ไม่ได้หายไป ดังนั้น ลักษณะของครูที่ดีนั้นจึงเป็นเรื่องที่สำคัญ
กล่าวได้ว่า หลักธรรมที่มีความเหมาะสมกับการส่งเสริมบุคลิกภาพครู ได้แก่ คุรุฐานิยธรรม มีองค์ประกอบ 7 ประการ คือ ปิโย การทำตัวให้เป็นที่รักของลูกศิษย์, ครุ การมีจิตใจมั่นคงเป็นแบบอย่างที่ดีให้แก่ศิษย์ทั้งทางกายและวาจา, ภาวนีโย มีบุคลิกน่าเจริญใจ น่ายกย่องในฐานผู้ทรงคุณวุฒิ, วัตตา การรู้จักพูดให้ได้ผล รู้จักชี้แจงให้ลูกศิษย์เข้าใจ สอนในสิ่งที่ถูกต้องไม่บิดเบือน, วจนักขโม มีความอดทนต่อถ้อยคำของลูกศิษย์ที่เข้ามากระทบ คัมภีรัญจะ กถัง กัตตา การแถลงเรื่องที่ล้ำลึกได้ ชี้แจงเรื่องต่าง ๆ ที่ยุ่งยากลึกซึ้งให้เข้าใจได้อย่างง่าย, และ โน จัฏฐาเน นิโย ชเย การไม่ชักนําในลูกศิษย์ไปในทางอันไม่สมควร ไม่ชักจูงไปในทางแห่งความเสื่อม
เอกสารอ้างอิง
บุญส่ง หาญพานชิ. (2546). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการความรู้ในสถาบันอุดมศึกษาไทย. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เตือนใจ รักษาพงศ์. (2551). การพัฒนารูปแบบการจัดการความรู้เพื่อการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานด้วยกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม, วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีนิพนธ์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยบูรพา.
ธีรวัส บำเพ็ญบุญบารมี. (2563).วิธีการสอนพระพุทธศาสนา. www.gotoknow.org/posts/512714 (20 มิถุนายน 2563)
นรา ตรีธัญญา. (2558). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตามแนวพุทธศาสน์เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสําหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย, ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน ภาควิชาหลักสูตรและวิธีสอน. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2550). ศิลปะศาสตร์แนวพุทธ. กรุงเทพฯ: พิมพ์สวย.
พุทธทาสภิกขุ. (2529). ธรรมสำหรับครู. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์นิพพาน.
ยนต์ ชุ่มจิตร์. (2541). ความเป็นครู. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
เยาวดี รางชัยกุล วิบูลย์ศรี. (2544). การประเมินโครงการ: แนวคิดและแนวปฏิบัติ. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.รัตนวดี โชติกพนิช. (ม.ป.ป.). จริยธรรมและจรรยาบรรณในวิชาชีพครู. คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
วันทนีย์ แสนภักดี. (ม.ป.ป.). การพัฒนาบุคลิกภาพ. http://management.aru.ac.th (15 มิถุนายน 2563)
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2538). แผนหลักการปฏิรูปการฝึกหัดครูพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: ฟันนี่พับบลิชชิ่ง.
อำนาจ อนันตชัย. (2543). คุณธรรมและจรรยาบรรณของข้าราชการ. วารสารพัฒนาชุมชน.(23 สิงหาคม 16).
Good, Carter V. (1973). Dictionary of Education. New York: Mc Graw Hill Book.
Keeves, J.P., & Alagumalai, S. (1998). Advances inmeasurement in science education. In B.J. Fraser & K. G. Tobin (Eds.). International handbook of science education Dordrecht: Kluw.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น ไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของบรรณาธิการ
