แนวทางการส่งเสริมประเพณีบุญข้าวจี่ของชุมชนตำบลทุ่งกุลา อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด

ผู้แต่ง

  • พระอธิการสมาน สนฺติกโร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์ร้อยเอ็ด
  • พระครูวาปีจันทคุณ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์ร้อยเอ็ด
  • ไพฑูรย์ สวนมะไฟ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์ร้อยเอ็ด
  • พระนัฐวุฒิ สิริจนฺโท มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์ร้อยเอ็ด
  • ปรเมธ ศรีภิญโย มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด

คำสำคัญ:

ประเพณี, พิธีกรรม, บุญข้าวจี่

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาความเป็นมาของประเพณีบุญข้าวจี่ในพระพุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อศึกษาการจัดประเพณีบุญข้าวจี่ของชาวตำบล ทุ่งกุลา อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการส่งเสริมประเพณีบุญข้าวจี่ของชาวตำบลทุ่งกุลา อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด การวิจัยครั้งนี้ เป็นการศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร และการสัมภาษณ์เชิงลึก กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ แล้วนำมาวิเคราะห์ สังเคราะห์ สรุปผลการวิจัยและนำเสนอผลการศึกษา

        ผลการวิจัยพบว่า

        มูลเหตุสำคัญที่ชาวอีสานทำบุญข้าวจี่ในเดือนสาม ก็เพราะเป็นเวลาที่ชาวบ้านหมดภาระในการทำนา ชาวบ้านได้นำข้าวใหม่ขึ้นยุ้ง ขึ้นฉาง จึงอยากร่วมกันทำบุญข้าวจี่ถวายพระสงฆ์ ชาวอีสานทราบถึงอานิสงส์ของการทานดังกล่าวจึงพากันทำข้าวจี่ถวายทานแต่พระสงฆ์สืบต่อมาตั้งแต่บรรพบุรุษจนถึงปัจจุบัน

        ส่วนปัญหาการจัดประเพณีบุญข้าวจี่ของชุมชนตำบลทุ่งกุลาในปัจจุบัน พบว่า  มีปัญหาด้านการประชาสัมพันธ์  ปัญหาเกี่ยวกับขั้นตอนและกำหนดการ ปัญหาด้านการดำเนินงาน ปัญหาด้านการเผยแพร่ความรู้

        ด้านแนวทางส่งเสริมการจัดประเพณีบุญข้าวจี่ของชุมชนตำบลทุ่งกุลา อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด โดยบูรณาการประเพณีบุญข้าวจี่เข้ากับชุมชน สังคม องค์กร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อส่งเสริมประเพณีบุญข้าวจี่ 2 ส่วน ส่วนแรกเป็นแนวทางการส่งเสริมตามบทบาทหน้าที่ทั้งทางตรงและทางอ้อม ซึ่งประกอบด้วยการ ส่งเสริมบุญประเพณีบุญข้าวจี่ในมิติทางสังคม มิติทางการเมือง มิติทางพระพุทธศาสนา มิติทางวัฒนธรรม มิติทางการท่องเที่ยว มิติทางการสื่อสาร มิติทางการศึกษา มิติทางเศรษฐกิจ มิติทางวิถีประชา มิติทางจิตสาธารณะ และในมิติของสุขภาพ ซึ่งเป็นการส่งเสริมโดยมีบทบาทหน้าที่รองรับ โดยจะทำให้เกิดกระบวนการขับเคลื่อนการส่งเสริมประเพณีบุญข้าวจี่เป็นเครือข่ายร่วมกัน ส่วนที่สองเป็นแนวทางการส่งเสริมบุญประเพณีบุญข้าวจี่ในมิติทางวัฒนธรรม คือ การส่งเสริมบุญประเพณีบุญข้าวจี่ด้านวัฒนธรรม ด้านคติธรรม  และด้านสหธรรม ซึ่งแต่ละส่วนจะเป็นองคาพยพในการส่งเสริมประเพณีบุญข้าวจี่ของชุมชนตำบลทุ่งกุลาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

กรมการศาสนากระทรวงวัฒนธรรม. (2552). พิธีกรรมและประเพณี. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทยจำกัด.

สาร สาระทัศนานันท์. (2534). ฮีตสิบสอง – คลองสิบสี่. เลย: เมืองเลยการพิมพ์.

สีลา วีรวงศ์. (2529). ฮีตสิบสอง. อุบลราชธานี: ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมอุบลราชธานี.

อภิศักดิ์ โสมอินทร์. (2534). โลกทัศน์อีสาน. กาฬสินธุ์: โรงพิมพ์ประสานการพิมพ์.

สุเนตร การงาน. (2540). ประเพณีบุญกุ้มข้าวใหญ่และบุญข้าวจี่บ้านหนองกุง ตำบลเสือโก้ก อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2021-06-17

รูปแบบการอ้างอิง

สนฺติกโร พ. ., พระครูวาปีจันทคุณ, สวนมะไฟ ไ. ., สิริจนฺโท พ. ., & ศรีภิญโย ป. . (2021). แนวทางการส่งเสริมประเพณีบุญข้าวจี่ของชุมชนตำบลทุ่งกุลา อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 6(1), 226–240. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ambj/article/view/247084

ฉบับ

ประเภทบทความ

Research Articles