การศึกษาหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุ ตำบลห้วยราชา อำเภอห้วยราช จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

             บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาหลักพุทธธรรมที่ส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุในพระพุทธศาสนา 2) ศึกษาปัญหาสุขภาพจิตผู้สูงอายุ ตำบลห้วยราชา อำเภอห้วยราช จังหวัดบุรีรัมย์ และ 3) เสนอแนวทางการส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุ ตำบลห้วยราชา อำเภอห้วยราช จังหวัดบุรีรัมย์ งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพภาคสนาม โดยการลงพื้นที่สัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุในเขตตำบลห้วยราชา อำเภอห้วยราช จังหวัดบุรีรัมย์ 10 หมู่บ้าน โดยมีประชากรจำนวน 43 รูป/คน จากนั้นได้รวบรวมข้อมูลแล้วนำมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูล เพื่อให้ได้องค์ความรู้ตามวัตถุประสงค์

             ผลการวิจัยพบว่า

             หลักพุทธธรรมที่ส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุ คือ 1) พรหมวิหาร 4 หมายถึง ธรรมสำหรับยึดเหนี่ยวจิตใจและหลักดำเนินชีวิตของผู้สูงอายุ 2) ฆราวาสธรรม 4 หมายถึง ธรรมสำหรับสร้างความสามัคคีเพื่อให้สังคมสงบสุข และ 3) โลกธรรม 8 หมายถึง สภาวธรรมที่เกิดขึ้นแล้วไม่เที่ยงถาวร หลักพุทธธรรมเหล่านี้ผู้สูงอายุต้องเรียนรู้เพื่อดำเนินชีวิตอย่างมีความสุข ปัญหาสุขภาพจิตพบว่าผู้สูงอายุมีอาการเครียด หงุดหงิด ท้อใจ เพราะเป็นภาระของลูกหลาน และมีโรคประจำตัว ปัญหาด้านจิตใจส่วนหนึ่งมีผลมาจากปัญหาด้านร่างกาย`ส่วนแนวทางการส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุ คือการประยุกต์หลักธรรมกับการดำเนินชีวิต ได้แก่ 1) พรหมวิหาร 4 ด้วยการแสดงความเมตตากรุณาต่อกัน และไม่เบียดเบียนกันทางกายใจและวาจา 2) ฆราวาสธรรม 4 ด้วยการแสดงความชื่อตรงต่อคู่ชีวิตตนและผู้อื่น และ 3) โลกธรรม 8 ด้วยการพิจารณาว่าสิ่งทั้งหลายเกิดขึ้นและเสื่อมเป็นธรรมดา และพร้อมที่จะเผชิญกับปัญหาที่เกิดขึ้น