แนวทางการส่งเสริมประเพณีการทำบุญสารทเดือนสิบตำบลบ้านยาง อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

             บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการทำบุญอุทิศในพุทธศาสนาเถรวาท 2) ศึกษาประเพณีการทำบุญสารทเดือนสิบของตำบลบ้านยาง อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์ และ 3) เสนอแนวทางการส่งเสริมประเพณีบุญสารทเดือนสิบของตำบลบ้านยาง อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์ งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพภาคสนาม โดยการศึกษาจากเอกสารงานวิจัย และลงพื้นที่สัมภาษณ์กลุ่มเป้าหมายในเขตตำบลบ้านยาง อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์ โดยมีประชากร 30 รูป/คน จากนั้นได้รวบรวมข้อมูลแล้วนำมาวิเคราะห์ด้วยการเขียนพรรณนาเชิงวิเคราะห์ เพื่อให้ได้องค์ความรู้ตรงตามวัตถุประสงค์

             ผลการวิจัยพบว่า

             การทำบุญเพื่ออุทิศส่วนกุศล เป็นหลักปฏิบัติมาตั้งแต่สมัยพระพุทธกาลและสืบทอดกันมาจนถึงปัจจุบัน มีวัตถุประสงค์เพื่ออุทิศส่วนกุศลไปให้แก่ผู้ล่วงลับไปแล้ว เป็นการตอบแทนบุญคุณผู้มีพระคุณ ตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาเถรวาทคือความกตัญญูกตเวที สำหรับประเพณีการทำบุญสารทเดือนสิบของประชาชนในตำบลบ้านยาง อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์ เรียกชื่อว่าบุญบาตรสารท ถือว่าเป็นประเพณีหนึ่งทางพุทธศาสนาที่ปฏิบัติสืบต่อมากัน เพราะมีหลักธรรมสำคัญสอดแทรกอยู่ การทำบุญสารทเดือนสิบของประชาชนในตำบลบ้านยาง จะมีพิธีการเพียงวันเดียว คือ วันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 จะมีการไหว้บรรพชนและทำบุญตักบาตรพระสงฆ์ร่วมกัน เป็นการสร้างความรักความสามัคคีให้เกิดขึ้นในชุมชน เป็นประเพณีที่ประชาชนในตำบลบ้านยางเชื่อและศรัทธาอย่างเคร่งครัด ส่วนแนวทางการส่งเสริมงานประเพณีบุญสารทเดือนสิบของตำบลบ้านยางนั้น สามารถสรุปได้ ดังนี้ (1) ส่งเสริมชาวพุทธตัวอย่าง ยกย่องผู้มีความรู้ด้านภูมิปัญญาในชุมชน (2) ส่งเสริมเอกลักษณ์ของท้องถิ่น ปลูกฝังลูกหลานให้ตระหนักถึงเอกลักษณ์อันดีงาม (3) ส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่น ถ่ายทอดประเพณีอันดีงามแก่คนรุ่นหลัง (4) ส่งเสริมการแบ่งปันความรู้ แลกเปลี่ยนความรู้ซึ่งกันและกัน (5) ส่งเสริมความเชื่อทางพระพุทธศาสนา กระตุ้นชาวพุทธให้เห็นความสำคัญของประเพณีบุญบาตรสารท (6) ส่งเสริมด้วยการใช้หลักธรรม ชี้ให้เห็นถึงความกตัญญูและความสามัคคี (7) ขอคำปรึกษาจากพระสงฆ์ เข้าไปปรึกษาพระสงฆ์ผู้ทรงปราชญ์ประจำวัด และ (8) การขอคำแนะนำจากผู้นำชุมชน เป็นการให้เกียรติในฐานะผู้มีประสบการณ์และเป็นที่เคารพนับถือ