รูปแบบการจัดการเรียนรู้ปรัชญาและศาสนาสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

ผู้แต่ง

  • พระมหาพจน์ สุวโจ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์บุรีรัมย์
  • พระครูศรีปัญญาวิกรม มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์บุรีรัมย์
  • ชยาภรณ์ สุขประเสริฐ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์บุรีรัมย์

คำสำคัญ:

ปรัชญาและศาสนา, การเรียนรู้, ศตวรรษที่ 21

บทคัดย่อ

            บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปรัชญาและศาสนาสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 2) ศึกษาหลักธรรมสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 และ 3) วิเคราะห์รูปแบบการจัดการเรียนรู้ปรัชญาและศาสนาสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ประชากรและกลุ่มตัวอย่างเป็นเยาวชน 4 ภาคของประเทศไทย จำนวน 200 คน กลุ่มตัวอย่างได้มาโดยใช้สูตรคำนวณของครอนบาค และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ เพื่อหาความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

          ผลการวิจัยพบว่า

  1. ความคิดเห็นเกี่ยวกับศึกษาปรัชญาและศาสนาสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของเยาวชนจาก 4 ภาค ของประเทศไทย โดยภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่าด้านการศึกษามีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมา ได้แก่ ด้านสังคม ด้านสิ่งแวดล้อม และด้านเศรษฐกิจมีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด
  2. ศึกษาหลักธรรมสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 พบว่า หลักไตรสิกขาในพระพุทธศาสนาเถรวาท เป็นวิธีการสอนที่นำเอากระบวนการฝึกอบรมและพัฒนามนุษย์ของพระพุทธเจ้ามาประยุกต์ เป็นวิธีสอนที่เน้นการปฏิบัติฝึกหัดอบรมตนด้วยหลักของศีล สมาธิ ปัญญา ซึ่งผู้สอนเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติให้เห็นจริงด้วยตนเอง และควบคุมพฤติกรรมของตนให้เป็นไปในทางที่ดีและประเสริฐ
  3. วิเคราะห์รูปแบบการจัดการเรียนรู้ปรัชญาและศาสนาสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 พบว่า มี 4 ด้าน 1) ด้านสังคม มนุษย์ต้องเรียนรู้เพื่อยอมรับความหลากหลายทางสังคม หลักธรรมคือความสามัคคีเพื่อสร้างสันติสุข 2) ด้านสิ่งแวดล้อม มนุษย์ต้องตระหนักและเรียนรู้ปัญหาร่วมกัน เพื่อความอยู่รอดของสิ่งแวดล้อมและตัวมนุษย์ 3) ด้านเศรษฐกิจ มนุษย์บริโภคทรัพยากรโลกด้วยมิจฉาทิฐิ จำเป็นต้องทบทวนด้วยการบริโภคอย่างไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม และ 4) ด้านการศึกษา มนุษย์ต้องเน้นความกตัญญูและความอ่อนน้อมถ่อมตนในสถาบันครอบครัว ส่วนสถาบันการศึกษาต้องเน้นสอนทักษะให้รู้จักคิดวิเคราะห์ เพื่อไม่ตกเป็นเหยื่อบริโภคนิยมและสื่อสังคมออนไลน์

เอกสารอ้างอิง

ชูศรี วงศ์รัตนะ. (2541). เทคนิคการใช้สถิติเพื่อการวิจัย. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพมหานคร: เทพเนรมิต.

ฐิติรัตน์ วสิษฐ์พลพงศ์. (2557). การวิเคราะห์หลักไตรสิกขาในพระพุทธศาสนาเถรวาท. ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

นันท์นภัส ลิ้มสันติธรรม. (2561). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ STEMGM เพื่อส่งเสริมกรอบแนวคิดเติบโตและความสามารถในการแก้ปัญหา สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. ดุษฎีนิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาศาสตรศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

พระมหาอุทัย ศรสวัสดิ์ (ญาณธโร). (2533). ปรัชญาสังคมของพุทธศาสนา: เสรีนิยมหรือสังคมนิยม. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต ภาควิชาปรัชญา. บัณฑิตวิทยาลัย: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

รุ่งทิพย์ กล้าหาญ และนายบรรชร กล้าหาญ. (2548). การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างจิตสำนึกต่อสิ่งแวดล้อมของเยาวชน. รายงานการวิจัย. วิทยาเขตเชียงใหม่: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุชาติ ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2545). การใช้สถิติในงานวิจัยอย่างถูกต้องและได้มาตรฐานสากล. กรุงเทพมหานคร: บริษัทเฟื่องฟ้า พริ้นติ้ง.

สุมาลี เมดิรอส. (2555). ศึกษาวิเคราะห์พุทธเศรษฐศาสตร์: กับการแก้ปัญหาและทางออกของสังคมบริโภคนิยม. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

United Nations. (2022). Global Issues. https://www.un.org/en/global-issues (Accessed 22 April 2022).

United Nations. (2015). Sustainable Development Goals-SDGs. https://sdgs.un.org /2030agenda (Accessed 20 April 2022).

Unesco. (2022). Social Transformations. https://en.unesco.org/themes/social-transformations (Accessed 24 April 2022).

THE WEEK. (2016). Why religion will dominate the 21st century?. https://theweek. com/articles/555371/why-religion-dominate-21st-century (Accessed 22 April 2022).

William A. Graham. (2012). Why Study Religion in the Twenty-first Century?. https://bulletin.hds.harvard.edu/articles/summerautumn2012/why-study-religion (Accessed 24 April 2022).

Vox. (2022). Greta Thunberg is leading kids and adults from 150 countries in a massive Friday climate strike. https://www.vox.com/2019/9/17/ 20864740/greta-thunberg (Accessed 20 April 2022).

Fridays for Future. (2022). WHAT WE DO. https://fridaysforfuture.org/what-we-do (Accessed 21 April 2022).

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-12-21

รูปแบบการอ้างอิง

สุวโจ พ. ., พระครูศรีปัญญาวิกรม, & สุขประเสริฐ ช. . (2022). รูปแบบการจัดการเรียนรู้ปรัชญาและศาสนาสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 . วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 7(2), 35–51. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ambj/article/view/256527

ฉบับ

ประเภทบทความ

Research Articles