แนวทางการขยายผลแนวคิดการเกษตรแบบ 1 ไร่ 1 แสน ของปราชญ์ชาวบ้านภาคอีสาน เพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารของชุมชน

บทคัดย่อ

             บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการขยายผลแนวคิดการเกษตรแบบ 1 ไร่ 1 แสนของปราชญ์ชาวบ้านภาคอีสาน เพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหาร การวิจัยนี้ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยทำการศึกษากับปราชญ์ชาวบ้านภาคอีสานในศูนย์เรียนรู้ 3 แห่ง ในพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดบุรีรัมย์ และจังหวัดขอนแก่น ใช้แบบสัมภาษณ์ชนิดกึ่งโครงสร้าง การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และการสนทนากลุ่ม เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ผลการวิจัยพบว่า เกษตรแบบ 1 ไร่ 1 แสน เป็นการผลิตแบบผสมผสานในพื้นที่ 1 ไร่ที่ให้มูลค่ามากกว่า 100,000 บาท ต่อปี  แนวทางการขยายผลแนวคิดสำหรับเกษตรกรที่มีที่ดินมากกว่า 1 ไร่นั้น ควรเข้ารับการอบรมและเรียนรู้จริงจากศูนย์ปราชญ์ เพื่อให้เกษตรกรสามารถผลิตอาหารในการดำรงชีพในครัวเรือน เกื้อกูลชุมชน และสร้างรายได้หลักสู่ครอบครัว ส่วนเยาวชนและบุคคลทั่วไปที่ไม่มีที่ดินทำกิน สามารถใช้โมเดลย่อส่วนเกษตร 1 ตารางเมตร วางระบบปลูกพืชที่จำเป็นเพื่อบริโภคในครัวเรือน จะทำให้มีผลผลิตเพื่อยังชีพและลดรายจ่ายครัวเรือนได้จริง