แนวทางรักษาจิตก่อนตายในพระพุทธศาสนาเถรวาท

บทคัดย่อ

          การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความสำคัญของจิตที่มีต่อชีวิตก่อนความตายในพระพุทธศาสนาเถรวาท 2) ศึกษาวิธีรักษาจิตก่อนตายในพระพุทธศาสนาเถรวาท 3) เสนอแนวทางการรักษาจิตก่อนตายในสภาพการณ์สังคมปัจจุบัน ได้ศึกษาโดยวิธีวิจัยเอกสารจากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ได้แก่ พระไตรปิฎก อรรถกถา หนังสือ ตารา เอกสาร สิ่งพิมพ์ทางวิชาการ งานวิจัย วิทยานิพนธ์ และแหล่งข้อมูลออนไลน์ ทาการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา เพื่อนาเสนอข้อมูลและข้อเสนอแนะ
          ผลการวิจัยพบว่า
          1. ความสำคัญของจิตที่มีต่อชีวิตก่อนความตาย จิตที่เป็นฝ่ายอกุศลจิต ได้แก่ โลภมูลจิต โทสมูลจิต โมหมูลจิต เป็นจิตที่ไม่ดี และจิตที่เป็นฝ่ายกุศลเป็นจิตที่ดี จะมีวิบากจิตเป็นผลของกรรม เป็นกรรมที่เกิดเพราะจิตมีอวิชชาเป็นกิเลสพื้นฐาน ผัสสะเป็นจุดเริ่มต้นให้เกิดกรรม เมื่อทำกรรมชั่วหรือดีจะส่งผล คือ วิบาก สืบต่อภพสืบต่อชาติ จะมีผลต่อชีวิตหลังความตายมีทุคติและสุคติเป็นที่ไป
          2. วิธีรักษาจิตก่อนตายพบว่า หลักบุญกิริยาวัตถุ หลักโยนิโสมนสิการ หลักยึดเหนี่ยวใจ คือพระรัตนตรัย สามารถรักษาจิตให้เป็นจิตที่ดีได้
          3. แนวทางรักษาจิตก่อนตายในสถานการณ์สังคมปัจจุบัน ได้แก่ ความมีสันโดษ ให้ทาน มองหาส่วนดี เมตตาต่อเขา พิจารณาว่าสัตว์ทั้งหลายมีกรรมเป็นของตน พิจารณาว่าความโกรธเป็นกิเลส พิจารณาว่าจิตเกิดดับอยู่ตลอดเวลา พิจารณาว่าไม่มีสัตว์บุคคล ตัวตน เราเขา โดยอาศัยปัญญา 3 เพื่อขจัดโมหะ ได้แก่ 1) จินตามยปัญญา 2) สุตมยปัญญา 3) ภาวนามยปัญญา  และปฏิบัติตามหลักกุศลกรรมบถ 10 สุจริต 3 กายกรรม วจีกรรม และมโนกรรม