การใช้สื่อธรรมชาติในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

          การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการใช้สื่อธรรมชาติในคัมภีร์พระพุทธศาสนา 2) ศึกษาการใช้สื่อธรรมชาติในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา 3) วิเคราะห์การใช้สื่อธรรมชาติเพื่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา โดยเน้นการศึกษาจากพระไตรปิฎก หนังสือ บทความ อรรถกถา และเอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง แล้วนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์และสรุปเนื้อหาแล้วนำเสนอข้อมูลในรูปแบบของการพรรณนา
          ผลการวิจัยพบว่า
          1. การใช้สื่อในการเผยแผ่พระธรรมวินัยของพระพุทธเจ้า พระองค์ทรงใช้สิ่งต่าง ๆ ตามธรรมชาติเป็นการนำเอาธรรมชาติกลับมาสอนคนโดยการสอดแทรกหลักธรรมเข้าไปเพื่อเป็นการอธิบายธรรมที่ดูเป็นเรื่องยากสำหรับคนทั่วไป ก็สามารถทำให้เข้าใจง่ายขึ้น
          2. การใช้สื่อธรรมชาติในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา คือ การยกเอาสัตว์หรือสิ่งต่าง ๆ ตามธรรมชาติเข้าสอดแทรกในการสื่อธรรมเป็นการทำให้ธรรมนั้นดูไม่น่าเบื่อ คนทุกวัยสามารถฟังธรรมที่พระองค์ทรงแสดงได้ เป็นการปรับธรรมเข้าหาสังคม เข้าหาบุคคล เพื่อเป็นการเผยแผ่เชิงรุกปรับเข้าหาได้ทุกช่วงวัย
          3. การใช้สื่อในการสื่อธรรมพระองค์จะทรงพิจารณาสภาพแวดล้อมในสถานที่นั้น ๆ ว่า การสื่อธรรมในแต่ละบุคคลนั้นจะสามารถเข้าใจได้มากน้อยเพียงใด โดยอาศัยสิ่งที่อยู่รอบ ๆ สถานที่นั้น ๆ ถ้าอยู่ในป่าพระองค์ก็จะทรงใช้สิ่งต่าง ๆ ที่อยู่ในป่านั้น ๆ เช่น ต้นไม้ กิ่งไม้ ใบไม้ ราวป่า ดอกไม้หรือพฤกษาต่าง ๆ ถ้าหากใกล้ภูเขา ลำธาร พระองค์ก็จะทรงยกสิ่งต่าง ๆ เหล่านั้นเข้ามาประกอบในการสื่อธรรม เป็นการนำสิ่งที่อยู่รอบตัวที่มีอยู่โดยปกติแล้วนำมาสอนด้วยการสอดแทรกกับหลักธรรมเพื่อให้ผู้ฟังสามารถพิจารณาเห็นตามได้ แสดงให้เห็นว่าธรรมที่พระองค์ได้แสดงนั้นเป็นสิ่งที่สามารถพิจารณาตามได้ สามารถเข้าใจได้ และนำมาประพฤติปฏิบัติได้