การพัฒนาผ้าไทยลายกระธูปเชิงสร้างสรรค์ อำเภอหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ

บทคัดย่อ

             การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาประวัติความเป็นมาและอัตลักษณ์การทอผ้าไทยของชุมชน ในอำเภอหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ 2) ออกแบบและพัฒนาผ้าไทยลายกระธูปเชิงสร้างสรรค์ อำเภอหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ และ 3) สร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับการออกแบบและผลิตผ้าไทยลายกระธูป อำเภอหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานระหว่างวิธีวิจัยเชิงเอกสารและวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การวิเคราะห์สังเคราะห์เชิงคุณภาพและนำเสนอแบบบรรยาย ปฏิบัติการร่วมแบบผสมผสานด้วยการลงพื้นที่ ได้แก่ การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการร่วมทำกิจกรรมกับชุมชนในพื้นที่ชุมชนบ้านลาดวังม่วง อำเภอหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ จำนวน 15 คน แบบเจาะจงเลือกผู้มีความรู้สามารถด้านการทอผ้า
             ผลการวิจัยพบว่า
             1. จังหวัดชัยภูมิมีประวัติศาสตร์การทอผ้าไทยโดยเฉพาะอย่างยิ่งคือผ้าไหม ที่มีมาพร้อม ๆ กับการก่อตั้งเมืองชัยภูมิ ในราว พ.ศ.2360 และสืบทอดกันต่อ ๆ มา ผ้าไหมลายหมี่คั่นขอนารี เป็นลายผ้ามัดหมี่เอกลักษณ์ ของจังหวัดชัยภูมิ เกิดจากการนำ หมี่คั่นลายโบราณ มารวมกับลายมัดหมี่ขอนารี ซึ่งสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้มีพระราชดำริให้อนุรักษ์ไว้ และโปรดพระราชทานชื่อให้ว่า “ลายขอนารี”
             2. ได้ออกแบบโดยการใช้กราฟในการเขียนร่างลายรูปภาพตามหลักเรขาคณิตและพัฒนาผ้าไทยลายกระธูปเชิงสร้างสรรค์ ที่แสดงออกถึงเอกลักษณ์เฉพาะชุมชนบ้านลาดวังม่วง อำเภอหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ จำนวน 1 ลาย เพื่อเป็นต้นแบบให้ชาวชุมชนเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ลาย
             3. ได้จัดทำองค์ความรู้เกี่ยวกับการออกแบบและผลิตผ้าไทยลายกระธูป ให้เห็นกระบวนการการออกแบบผ้าไทยของชุมชนบ้านลาดวังม่วง อำเภอหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ แสดง ณ ศูนย์จำหน่ายสินค้าของชุมชนเพื่อให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวได้ศึกษาหาความรู้