แนวทางการเสริมสร้างสุขภาวะเชิงพุทธบูรณาการสำหรับผู้สูงอายุ
คำสำคัญ:
การเสริมสร้าง, สุขภาวะ, พุทธบูรณาการ, ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
สุขภาวะองค์รวม หมายถึง สุขภาวะที่มีความสมบูรณ์ครบ 4 มิติ คือ ร่างกาย จิตใจ สังคม และปัญญา สุขภาวะ 4 มิตินี้มีความสำคัญต่อตนเองครอบครัว องค์กร และสังคม เพราะชีวิตที่ราบรื่นครอบครัวที่อบอุ่น องค์กรที่เข้มแข็ง สังคมที่มีความสงบสุขล้วนอาศัยสุขภาวะที่ดีเป็นที่ตั้ง การดูแลสุขภาวะองค์รวม 4 มิติควรให้ความสำคัญด้วยการเจริญสติปัฏฐาน คือ แนวทางการเจริญสติเพื่อบรรลุธรรม มี 4 วิธี ได้แก่ (1) กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน การพิจารณาเห็นกายในกาย (2) เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน การพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนา (3) จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน การพิจารณาเห็นจิตในจิต และ (4) ธรรมานุปัสสนา-สติปัฏฐาน การพิจารณาเห็นธรรมในธรรรม เพื่อที่จะทำให้บรรลุธรรมหรือหลุดพ้นจากความทุกข์ในสังสารวัฏ
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2565). สถิติผู้สูงอายุไทย ปี 2565 โดยกลุ่มนโยบายและยุทธศาสตร์ กรมกิจการผู้สูงอายุ. เข้าถึงได้จาก https://www.dop.go.th/th/know/side/ 1/1/1962 (สืบค้นเมื่อ 19 พฤศจิกายน 2566).
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2558). แนวทางการดูแลทางด้านสังคมจิตใจของผู้สูงอายุเพื่อป้องกันปัญหาสุขภาพจิต. พิมพ์ครั้งที่ 4. ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
จิราพร เกศพิชญวัฒนา และคณะ. (2561). เรียนรู้เข้าใจวัยสูงอายุ. กรุงเทพมหานคร: ยืนยงการพิมพ์.
พระพุทธโฆสะ. (2562). คัมภีร์วิสุทธิมรรค. แปลโดย สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร). พิมพ์ครั้งที่ 14. จีน: ม.ป.ท.
พลินี เสริมสินสิริ. (2546). จากสุขภาพทางจิตวิญญาณสู่สุขภาพทางปัญญา. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานปฏิรูประบบสุขภาพแห่งชาติ.
เพ็ญ สุขมาก. (2561). หลักคิด : สุขภาพ สุขภาวะ ปัจจัยกำหนดสุขภาพการสร้างเสริมสุขภาพ. เอกสารประกอบการประชุมเชิงปฏิบัติการ: การประเมินผลงานสร้างเสริมสุขภาพ. เครือข่ายนักประเมินผลงานสร้างเสริมสุขภาพภาคเหนือ.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2550). สุมงฺคลวิลาสินี มหาวคฺคฐกถา ทุติโย ภาโค. พิมพครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพวิญญาณ.
ษมาพร รักจรรยาบรรณ. (2559). สรรสาระองค์กรสุขภาวะ แนวคิดและกรณีตัวอย่าง: องค์กรสุขภาพดี. กรุงเทพมหานคร: พี.เอ.ลีฟวิ่ง.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 34. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์พระพุทธศาสนาของธรรมสภา.
สมศรี รุ่งแสงทอง. (2564). แนวทางการพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุในหมู่บ้านธนะสิน เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
อธิวัฒน์ อุต้น. (2566). เมื่อคนเกิดน้อยกว่าคนแก่ ปี 2030 ไทยจะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุระดับสุดยอด. เข้าถึงได้จาก https://urbancreature.co/aged-society/ (สืบค้นเมื่อ 19 พฤศจิกายน 2566).
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น ไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของบรรณาธิการ
