คุณค่าของวัดในฐานะภูมิพลังการพัฒนาคุณภาพชีวิต

ผู้แต่ง

  • พระครูถาวรพิสุทธิ์ (เริงศักดิ์ ถาวโร) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

คุณค่า, วัด, ภูมิพลัง, การพัฒนาคุณภาพชีวิต

บทคัดย่อ

             บทความวิชาการนี้เพื่อค้นหาคำตอบที่ว่า อะไรคือคุณค่าของวัดในฐานะภูมิพลังแห่งการพัฒนาคุณภาพชีวิตนั้น ผลการศึกษาพบว่า วัดเป็นสัญลักษณ์ของพระพุทธศาสนาที่อยู่เคียงคู่กับสังคมไทยมาเป็นเวลาช้านาน ในปัจจุบัน บทบาทของวัดเป็นระบบและกลไกในการนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิต โดยพระสงฆ์ อันมีเจ้าอาวาสเป็นหัวหน้าที่ขับเคลื่อนพันธกิจ 6 ด้าน คือ ด้านการปกครองและด้านสาธารณะสงเคราะห์เป็นการพัฒนาด้านกายและด้านสังคม ด้านการศาสนศึกษา ด้านการเผยแผ่ และด้านการศึกษาสงเคราะห์เป็นการพัฒนาเชิงองค์รวมทั้งด้านกาย สังคม จิตใจ และปัญญา ส่วนด้านสาธารณูปการ เป็นการเตรียมสิ่งสนับสนุนเพื่อส่งเสริมให้กับการดำเนินการพันธกิจด้านต่าง ๆ เหล่านั้น ภาพลักษณ์แห่งความเป็นอัตลักษณ์จากบทบาทของวัดในฐานะศาสนสถานที่เป็นการเผยแผ่หลักธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า อีกทั้งเป็นแหล่งศึกษาวิชาความรู้ เป็นโรงเรียนของชาวไทย เป็นโรงพยาบาล เป็นที่พำนักพักใจ ทำให้คุณค่าของวัดจึงกลายเป็นศูนย์กลางของสังคม เป็นศูนย์รวมความร่วมมือ เป็นศูนย์รวมภูมิพลังทางปัญญาที่สะท้อนวิถีชีวิตวัฒนธรรมของสังคมและชุมชนมาช้านานจากอดีตจนถึงปัจจุบัน จนทำให้วัดกลายเป็นสถานที่มีคุณค่าและความสำคัญหลายด้าน ดังนั้น คุณค่าของวัดถือได้ว่าเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาคุณภาพชีวิตทั้งด้านกายภาพ พฤติภาพ จิตภาพ และปัญญาภาพให้แก่ปัจเจกชนและสังคมอย่างแท้จริง

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา. (2540). คู่มือวิทยากรอบรมพระสังฆาธิการระดับเจ้าอาวาส.กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์การศาสนา.

กีรติ ญเจือ. (2546). ชุดปรัชญาและศาสนาเซนต์จอห์น เล่มต้น: เริ่มรู้จักปรัชญา. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น.

คูณ โทขันธ์. (2537). พุทธศาสนากับชีวิตประจำวัน. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.

จารุวรรณ ธรรมวัตร. (2540). คติชาวบ้านอีสาน. กรุงเทพมหานคร: อักษรวัฒนา.

พระชวลิต จิรวฑฺฒโน (ยั่งยืน). (2561). กระบวนการส่งเสริมการรักษาศีล 5 เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต ของ ประชาชนในตำบลแม่ต๋า อำเภอพญาเม็งราย จังหวัดเชียงราย. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2542). พุทธวิธีในการสอน. พิมพ์ครั้งที่ 6 กรุงเทพมหานคร: บริษัท โอเอ็นจี การพิมพ์ จำกัด.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2558). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 32. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.

พระพุทธวรญาณ (ทองย้อย กิตฺติทินฺโน). (2525). ธรรมญาณนิพนธ์: 100 ปี พระพุทธวรญาณ. พิมพ์ครั้งที่ 2 กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มานพ พลไพรินทร์. (2531). คู่มือการบริหารกิจการคณะสงฆ์. กรุงเทพมหานคร: หจก. ชุติมาการพิมพ์.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: ราชบัณฑิตยสถาน.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545). กฎมหาเถรสมาคม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

United Nation Development Program. (2003). Thailand Human Development Report. Bangkok: Thailand.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-12-26

รูปแบบการอ้างอิง

(เริงศักดิ์ ถาวโร) พ. . (2024). คุณค่าของวัดในฐานะภูมิพลังการพัฒนาคุณภาพชีวิต. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 9(3), 421–430. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ambj/article/view/276336

ฉบับ

ประเภทบทความ

Academic Articles