หลักไตรสิกขาเพื่อการเสริมสร้างความสุข

บทคัดย่อ

             บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อต้องการค้นหาคำตอบที่ว่า หลักไตรสิกขาสามารถนำมาพัฒนาศักยภาพของมนุษย์เพื่อการเสริมสร้างความสุขได้อย่างไรนั้น ภายหลังได้ศึกษาพบว่า พระพุทธศาสนามองรากเหง้าแห่งความทุกข์ของมนุษย์เกิดจากอกุศลมูล 3 อย่าง คือ ความโลภ ความโกรธ และความหลง หรืออีกนัยหนึ่งคือ อวิชชา ตัณหาและอุปาทาน เมื่อใดก็ตามที่มนุษย์ไม่เห็นสิ่งต่าง ๆ ตามที่มันเป็นจริงตามธรรมชาติของมัน มนุษย์ได้สร้างโลกขึ้น โดยให้คำและความหมายแก่สิ่งต่าง ๆ กระบวนการแห่งสมุทยวารของการเกิดความทุกข์ก็เกิดขึ้น มนุษย์มีความหวังอยากจะให้สิ่งนั้นดำเนินเป็นไปตามความต้องการ เมื่อมันไม่ดำเนินไปตามวิถีที่เราหวังนั้นได้ เราก็เกิดความผิดหวังและเกิดความทุกข์ มนุษย์พยายามให้ความหมายแก่โลกอย่างไม่หยุดยั้งและหวังจากโลกอย่างกระวนกระวาย ความทุกข์ของมนุษย์จึงเกิดขึ้นอย่างเนืองนิตย์จากความรู้สึกว่ามีตัวตน เมื่อตัวตนถูกเติมด้วยตัณหา ตัณหานั้นในที่สุดเกิดความรู้สึกว่า นี่คือฉัน และนี่คือของฉัน ดังนั้น กระบวนการนิโรธวารของการหลุดพ้นจากความทุกข์ต้องทำลายความรู้สึกเหล่านั้น โดยความเป็นธรรมชาติของมนุษย์ ต้องพยายามเป็นขั้นเป็นตอนด้วยกระบวนการของลด ละ และเลิก ในการถอนรากถอนโคนของกุศลมูลและกลับมาให้เป็นอกุศลมูลคือ ความไม่โลภ ความไม่โกรธ และความไม่หลงงมงาย โดยการใช้เครื่องมือในการแก้คือ หลักไตรสิกขา โดยการประยุกต์ใช้หลักศีลมาเป็นกระบวนการเสริมสร้างความสุขด้วยความไม่โลภ การใช้หลักสมาธินำมาสร้างความสุขด้วยความไม่โกรธ และการใช้หลักปัญญานำมาสร้างความสุขด้วยการไม่หลงงมงาย และจะนำไปสู่ผลลัพธ์แห่งความสุขที่ยั่งยืน