หลักแม่บทของการพัฒนาตน

บทคัดย่อ

          บทวิจารณ์นี้เป็นการวิจารณ์หนังสือเรื่อง “หลักแม่บทของการพัฒนาตน” ซึ่งเป็นหนังสือที่รวบรวมจากพระธรรมเทศนาของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตโต) ซึ่งโครงสร้างหนังสือแบ่งออกเป็น ๔ บท เป็นหนังสือที่น่าอ่านมากสำหรับผู้สนใจในการพัฒนาตนเอง เพราะนอกจากจะได้รับความรู้ทางวิชาการแล้ว ยังสามารถนำไปปฏิบัติให้เห็นเป็นรูปธรรมได้ การพัฒนาตนเองได้นั้นผู้ฝึกฝนตนเองต้องมีความเข้าใจในหลักการพัฒนาตนจะต้องเข้าใจขั้นตอนการพัฒนาตนเองด้วย ซึ่งประกอบหลักการดังนี้ คือ หลักที่ ๑ การฝึกฝนตนเอง ได้แก่ ๑) สังวร คือระวังหรือปิดกั้นไม่ให้สิ่งภายนอกเข้ามาทำร้ายตนเอง ๒) สัญญมะ การควบคุมบังคับ คือให้ตั้งอยู่ในศีล ๓) ทมะ คือการฝึกฝน คือการรู้จักข่มคุมบังคับใจตนเอง หลักที่ ๒ การศึกษา การสร้างนิสัยนักศึกษาคือจิตสำนึกของนักพัฒนาตนเอง ได้แก่ ๑) รู้ความมุ่งหมายที่จะใช้ประโยชน์ ๒) สามารถจับสาระสำคัญหรือประเด็นสำคัญของสิ่งที่จะนำมาใช้ประโยชน์ หลักที่ ๓ ภาวนา ได้แก่ ๑) มีกายพัฒนาแล้ว ๒) มีศีลพัฒนาแล้ว ๓) มีจิตพัฒนาแล้ว และ ๔) มีปัญญาพัฒนาแล้ว หากสามารถพัฒนาครบทั้ง ๔ ด้านดังกล่าวจึงจะเป็นการพัฒนาตนที่สมบูรณ์