การประยุกต์ใช้หลักภาวนา 4 ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ตำบลคุระ อำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา

บทคัดย่อ

             การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ 2) ศึกษาหลักภาวนา 4 ในคัมภีร์พระพุทธศาสนา และ 3) การประยุกต์ใช้หลักภาวนา 4 ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุตำบลคุระ อำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพภาพภาคสนาม โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักในเขตพื้นที่ตำบลคุระ อำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา จำนวน 20 คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสัมภาษณ์และเอกสารการสนทนากลุ่ม แล้วนำเสนอข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เชิงพรรณนา
             ผลการวิจัยพบว่า
             1. แนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาคุณภาพชีวิต ได้แก่ การมีความสุข ทั้งทางกาย จิตใจ อารมณ์และสติปัญญามีความพึงพอใจต่อสภาพแวดล้อมที่เป็นอยู่ และมีปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อคนรอบข้างรวมถึงคนในครอบครัวและมีความสุขในหลาย ๆ ด้าน สามารถสื่อให้เห็นความสามารถของผู้สูงอายุที่มีสุขภาวะที่ดีทั้งร่างกายและจิตใจ รวมถึงสติปัญญา เพราะผู้สูงอายุมีประสบการณ์ในหลายช่วงวัย ตั้งแต่เด็กจนถึงวัยสูงอายุ ทำให้มองเห็นความหลากหลายในทุก ๆ มิติ ช่วงวัยของชีวิตจึงจะทำให้คุณภาพชีวิตดี
             2. หลักภาวนา 4 ในคัมภีร์พระพุทธศาสนา ได้แก่ 1) กายภาวนา 2) ศีลภาวนา 3) จิตตภาวนา และ 4) ปัญญาภาวนา
             3. การประยุกต์ใช้หลักภาวนา 4 ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุตำบลคุระ อำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา คือ (1) กายภาวนา พัฒนากายหรือการฝึกอบรมกาย คือ  โดยการส่งเสริมการดูแลสุขภาพร่างกาย (2) ศีลภาวนา การพัฒนาความประพฤติหรือการฝึกอบรมศีล คือ โดยการส่งเสริมให้ผู้สูงอายุอยู่ร่วมในสังคมอย่างมีความสุข (3) จิตตภาวนา การพัฒนาจิตหรือการฝึกอบรม จิตใจ คือ มุ่งเน้นการดำเนินกิจกรรมที่ส่งเสริมให้มีสุขภาพจิตที่ดี (4) ปัญญาภาวนา การพัฒนาปัญญาหรือการฝึกอบรมปัญญา คือ ส่งเสริมภูมิปัญญาด้วยการแลกเปลี่ยนข้อมูลเพิ่มพูนความรู้ และสามารถแก้ปัญหาในการดำเนินชีวิตได้ด้วยตนเอง