การวิเคราะห์พุทธศิลป์ภาพฝาผนังในพระอุโบสถ วัดโพธิ์ปฐมาวาส (พระอารามหลวง) อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา

ผู้แต่ง

  • พระณัฐวุฒิ สิริโสภโณ (ศิริโสภณ) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย นครศรีธรรมราช ประเทศไทย
  • พระครูวิจิตรศีลาจาร หลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย นครศรีธรรมราช
  • พระครูโฆสิตวัฒนานุกูล หลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย นครศรีธรรมราช
  • พระครูประสุตโพธิคุณ หลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย นครศรีธรรมราช
  • พระครูวาทีธรรมวิภัช หลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย นครศรีธรรมราช

คำสำคัญ:

พุทธศิลป์, พระอุโบสถ, วัดโพธิ์ปฐมาวาส (พระอารามหลวง)

บทคัดย่อ

              การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับพุทธศิลป์ 2) ศึกษาพุทธศิลป์ที่ปรากฏในภาพฝาผนังพระอุโบสถ วัดโพธิ์ปฐมาวาส (พระอารามหลวง) อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา และ 3) วิเคราะห์คุณค่าพุทธศิลป์ที่ปรากฏในภาพฝาผนังพระอุโบสถ วัดโพธิ์ปฐมาวาส (พระอารามหลวง) อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาจากเอกสารและสัมภาษณ์กลุ่มเป้าหมายจำนวน 20 รูป/คน โดยนำข้อมูลจากที่ได้ทั้งหมดมาวิเคราะห์ ประมวลความ สรุปผล และนำเสนอในรูปแบบการเขียนบรรยายเชิงพรรณนา
              ผลการวิจัยพบว่า
              1. แนวคิดเกี่ยวกับพุทธศิลป์ เป็นการสร้างศิลปะที่สวยงามเพื่อพระพุทธศาสนาโดยตรง ที่แบ่งไปตามยุค ๆ นั้น จัดสร้างขึ้นเพื่อความศรัทธาเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา และการหลุดพ้นจากความทุกข์นั้นเอง
              2. ภาพฝาผนังในพระอุโบสถวัดโพธิ์ปฐมาวาส มีความวิจิตรแสดงออกถึงยังแสดงออกถึงคุณค่าทางวัฒนธรรม ความเป็นพหุวัฒนธรรม และพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา การดำเนินชีวิตของประชาชนในชุมชน ทำให้จิตรกรรมฝาผนังของวัดโพธิ์ปฐมาวาสมีบทบาทเป็นเพียงผู้ชี้แนะแนวทางให้ผู้เข้าชมได้พยายามคิดตรึกตรองด้วยตนเองภาพจิตรกรรมสำคัญคือ พิธีกรรมการแห่เจ้าเซ็น ไม่เพียงแต่สร้างความภาคภูมิใจกลุ่มชนชาวมุสลิมเท่านั้น เป็นการยกย่องให้เกียรติในพิธีกรรมอันยิ่งใหญ่ของศาสนาอิสลามในพระอุโบสถวัดโพธิ์ปฐมาวาสบทบาทหน้าที่สำคัญในการจัดระเบียบทางสังคมด้วยอีกทางหนึ่ง
             3. ภาพฝาผนังพระอุโบสถ วัดโพธิ์ปฐมาวาส (พระอารามหลวง) อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา เป็นคุณค่าสำคัญทางด้านจิตใจ ด้านสังคม คุณค่าด้านความมั่นคงทางพระพุทธศาสนา เผยแผ่ศาสนาให้กับคนรุ่นหลังนับถือศาสนาให้มีความมั่นคงต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กรรณิการ์ ตั้งตุลานนท์. (2554). ศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธธรรมที่ปรากฏบนจิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถ วัดทองธรรมชาติวรวิหาร. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เจ้าอธิการบุญจันทร์ ธมฺมิสฺสโร (พันสว่าง). (2554). เรื่องศึกษาหลักธรรมที่สอดคล้องกับพุทธลักษณะองค์พระพุทธปฏิมากรในสังคมไทย. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

จุลทัศน์ พยาฆรานนท์. (2543). ร้อยคำร้อยความ. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปัญญา เทพสิงห์. (2548). ศิลปะเอเชีย. กรุงเทพมหานคร: บริษัท แอคทิฟพริ้นจำกัด.

พระพงศักดิ์ อภิชฺชโว (รุ่งสง). (2549). ศึกษาบทบาทสื่อจิตรกรรมฝาผนังในการเผยแผ่พุทธธรรมในเฉพาะกรณีพระอุโบสถวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาสากล สุภรเมธี (เดินชาบัน) และคณะ. (2552). กำเนิดและพัฒนาการพุทธศิลปวัตถุสมัยต่าง ๆ ในประเทศไทย. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 11(1), 45-52.

วิบูลย์ ลี้สุวรรณ. (2547). ทัศนศิลป์ไทย. กรุงเทพมหานคร: ปิรามิด.

สมชาติ มณีโชติ. (2524). จิตรกรรมไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์โอเตียนสโตร์.

สุรีย์พร แซ่เอี๊ยบ. (2554). การศึกษาวิเคราะห์หลักธรรมจากนิทานชาดกที่ปรากฏในภาพจิตรกรรม พระวิหารหลวง วัดสุทัศนเทพวราราม. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เสนาะ เทียนทอง. (2547). ศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธธรรมที่ปรากฏอยู่ในพุทธศิลป์. ศึกษาเฉพาะกรณีของพระครูอุภัย ภาดาทร (หลวงพ่อขอม) วัดไผ่โรงวัว จังหวัดสุพรรณบุรี. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

อภัย นาคคง.(2533). ความรู้เบื้องต้นวิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ. กรุงเทพมหานคร: ท.วัฒนาการพิมพ์.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-12-26

รูปแบบการอ้างอิง

สิริโสภโณ (ศิริโสภณ) พ. ., พระครูวิจิตรศีลาจาร, พระครูโฆสิตวัฒนานุกูล, พระครูประสุตโพธิคุณ, & พระครูวาทีธรรมวิภัช. (2024). การวิเคราะห์พุทธศิลป์ภาพฝาผนังในพระอุโบสถ วัดโพธิ์ปฐมาวาส (พระอารามหลวง) อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 9(3), 329–339. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ambj/article/view/278023

ฉบับ

ประเภทบทความ

Research Articles