บูรณาการหลักพุทธปรัชญาเถรวาทในการพัฒนาตน ของนักศึกษาระดับอุดมศึกษาในจังหวัดร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

          การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับการพัฒนาตน 2) ศึกษาหลักพุทธปรัชญาเถรวาทกับการพัฒนาตน 3) บูรณาการหลักพุทธปรัชญาเถรวาทในการพัฒนาตน และ 4) เสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับบูรณาการหลักพุทธปรัชญาเถรวาทในการพัฒนาตน ดุษฎีนิพนธ์นี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยการวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องเป็นหลัก (Review Literature) ผู้วิจัยมีการเก็บข้อมูลภาคสนาม โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 รูป/คน ซึ่งเป็นพระสงฆ์ที่มีความแตกฉานในหลักการพัฒนาตน โดยใช้หลักพุทธปรัชญาเถรวาท แล้วนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์สังเคราะห์แล้วนำเสนอในเชิงพรรณนา
          ผลการวิจัยพบว่า
          1. แนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับการพัฒนาตนเป็นกระบวนการที่ผสมผสานการพัฒนาจิตใจ ปัญญา และการปฏิบัติธรรมอย่างสมดุล โดยการฝึกฝนศีล สมาธิ ปัญญาตามหลักไตรสิกขาและอริยมรรค รวมถึงการพัฒนาจิตสำนึกและวิปัสสนา เพื่อเข้าถึงความจริงของชีวิต ซึ่งช่วยให้บุคคลเข้าใจตนเองและโลกมากขึ้น นำไปสู่ความสุขภายในและการหลุดพ้นจากความทุกข์
          2. หลักพุทธปรัชญาเถรวาทมุ่งเน้นการพัฒนาตนผ่านการอบรมกายและจิต  โดยใช้วิปัสสนากรรมฐานเพื่อให้เกิดปัญญาและเห็นความเป็นจริงตามหลักไตรสิกขาและภาวนา 5 ได้แก่ กายานุปัสสนา, เวทนานุปัสสนา, จิตตานุปัสสนา, ธรรมานุปัสสนา และสัปปุริสธรรม 7
          3. การบูรณาการหลักพุทธปรัชญาเถรวาทในการพัฒนาตน ช่วยเสริมสร้างความเข้าใจในธรรมชาติของชีวิต การพัฒนาคุณธรรม และการฝึกฝนจิตใจให้มีสติและสมาธิ  การปฏิบัติตามหลักศีล สมาธิ ปัญญาจะช่วยให้พวกเขามีชีวิตที่มีคุณค่า สามารถอยู่ร่วมกับสังคมได้อย่างมีความสุขและสงบ
          4. การเสนอองค์ความรู้จากบูรณาการหลักพุทธปรัชญาเถรวาทในการพัฒนาตน โดยใช้หลักพุทธศาสนาพัฒนาองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับจิตใจ ความคิด พฤติกรรม และความรับผิดชอบต่อสังคม ซึ่งช่วยให้นักศึกษามีความเข้าใจในชีวิต การพัฒนาตนเองอย่างสมดุล มีจิตวิญญาณที่แข็งแกร่ง และสามารถใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างมีความสุขและประสบความสำเร็จ