ประเพณีและพิธีกรรมการบวชบูชาพระบรมธาตุเจดีย์

ผู้แต่ง

  • พระครูโสภณพัฒนบัณฑิต (สมปอง ฐานิสฺสโร) หลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาสังคมศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยเขตนครศรีธรรมราช

คำสำคัญ:

การบวช, การบูชา, พระบรมธาตุเจดีย์

บทคัดย่อ

             บทความนี้ มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาประเพณีและพิธีกรรมการบวชบูชาพระบรมธาตุเจดีย์ และบทบาทของพระบรมธาตุเจดีย์ในวิถีชุมชน ซึ่งประเพณีการบวชบูชาพระบรมธาตุเจดีย์ มีรากฐานมาจากการบูชาพระบรมสารีริกธาตุ ที่เป็นสัญลักษณ์ของพระพุทธเจ้าและคำสอนของพระองค์ ประเพณีนี้นิยมบวชในวันวิสาขบูชา หรือก่อนเข้าพรรษา ซึ่งเป็นการบวชระยะสั้น เพื่อแสดงความเคารพต่อพระพุทธเจ้า การศึกษาหลักธรรมวินัย และการฝึกฝนตนเองในการปฏิบัติธรรมเพื่อหลุดพ้นจากกิเลสและความทุกข์ ซึ่งมีความเชื่อว่าเป็นการสร้างบุญและความเจริญรุ่งเรืองในชีวิต ผู้บวชจะได้ฝึกฝนตนเองในการละเว้นจากกิเลส ฝึกสมาธิ และพัฒนาจิตใจให้บริสุทธิ์ ในขณะเดียวกันการบวชบูชานี้ยังช่วยเสริมสร้างความสัมพันธ์และความสามัคคีในชุมชน โดยให้ผู้เข้าร่วมพิธีได้ทำบุญและปฏิบัติธรรมร่วมกัน

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. (2539). จารึกในประเทศไทย เล่ม 1. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร.

กรมศิลปากร. (2548). เจดีย์ในพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร.

เทพพร มังธานี. (2565). เจดีย์ตามคติทางพระพุทธศาสนา: ความหมายและแนวคิดพื้นฐานทางปติมานวิทยา. วารสารปรัชญาและศาสนา, 7(1), 93 – 115.

ธรรมปราโมทย์. (2548). คู่มือพระแท้. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

นิยะดา เหล่าสุนทร. (2560). พลวัตพิธีกรรมพระบรมธาตุในสังคมไทยร่วมสมัย. วารสารไทยศึกษา, 13(2), 45-67.

พระครูพิมลธรรมาภรณ์ (ศรีจันทร์ก่ำ). (2564). การบูชาพระธาตุเจดีย์ในคัมภีร์พระพุทธศาสนา. Journal of Social Science Panyapat, 2(2), 21-28

พระมหาทวี วิสารโท (บุญทะมาตร์). (2559). การบวชเป็นศาสนทายาทกับการสืบทอดพระพุทธศาสนาเถรวาทในสังคมไทย. (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาไทยศึกษา). คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์: มหาวิทยาลัยบูรพา.

พระสมพร ปสนฺโน (หลังแก้ว) และพระอภิเชษฐ์ สมคำศรี. (2566). ปัญหาการบวชในสังคมไทยปัจจุบัน. วารสาร มจร ภาษาและวัฒนธรรม, 3(1), 35–43.

พระอนุชา สนฺตจิตฺโต (เหมือนมี), พระครูพิพิธจารุธรรม และประพัฒน์ ศรีกูลกิจ. (2560). การศึกษาวิธีการปฏิบัติตนต่อพระบรมสารีริกธาตุของชาวพุทธไทย จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 2(2), 24-36.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฏกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ศักดิ์ชัย สายสิงห์. (2563). เครือข่ายความเชื่อและพิธีกรรมพระบรมธาตุ. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์.

สมเด็จพระญาณสังวร. (2550). พระบรมสารีริกธาตุเจดีย์ในพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2561). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. (พิมพ์ครั้งที่ 31). กรุงเทพมหานคร: สหธรรมิก.

สุจิตต์ วงษ์เทศ. (2555). พระธาตุเมืองนคร: ประวัติศาสตร์และความเชื่อ. นครศรีธรรมราช: ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดนครศรีธรรมราช.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-28

รูปแบบการอ้างอิง

(สมปอง ฐานิสฺสโร) พ. (2025). ประเพณีและพิธีกรรมการบวชบูชาพระบรมธาตุเจดีย์ . วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 10(3), 450–461. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ambj/article/view/284844

ฉบับ

ประเภทบทความ

Academic Articles