การพัฒนาสมรรถนะการสอนของครูรุ่นใหม่ด้วยรูปแบบปฏิบัติการเชิงความรู้

บทคัดย่อ

             หลักสูตรการสอนครูในปัจจุบันมีข้อบกพร่องและเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาความสามารถด้านการสอนของครูรุ่นใหม่ในสาขาวิชาออกแบบศิลปะ โดยเฉพาะการฝึกอบรมทฤษฎีการวิพากษ์ศิลปะที่ไม่เพียงพอ ผู้วิจัยได้วิจัยและพัฒนา “รูปแบบปฏิบัติการเชิงความรู้” ซึ่งเป็นการผสานการให้คำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ ทักษะการสอน และกลไกการเรียนรู้แบบร่วมมือ โดยใช้แบบแผนการทดลองแบบกึ่งทดลอง กลุ่มเป้าหมาย คือ ครูรุ่นใหม่ 6 คน และนักศึกษา 140 คน จากภาควิชาการออกแบบศิลปะ แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุม ระยะเวลาทดลอง 10 สัปดาห์ แบ่งเป็นระยะที่ 1 การสร้างรูปแบบ-การสังเกตผ่านการสาธิตมัลติมีเดีย ระยะที่ 2 การสร้างสรรค์-การฝึกปฏิบัติด้วยการนำไปใช้ในห้องเรียนจริง ระยะที่ 3 การให้คำแนะนำ-การนำไปใช้ทั่วไปผ่านวาทกรรมเชิงสะท้อนคิด
             ผลการวิจัยพบว่า
             นักศึกษากลุ่มทดลองมีผลลัพธ์ ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ได้มาตรฐาน (p < .01) ความลึกในการประยุกต์ใช้ทฤษฎี (p < .05), and คุณภาพการมีปฏิสัมพันธ์ในห้องเรียน (p < .01) แสดงให้เห็นว่านักศึกษามีสมรรถนะการวิจารณ์ศิลปะในระดับที่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (คะแนนหลังการทดสอบ M= 4.01 vs. 2.53, p < .001) ปัจจัยความสำเร็จ 3 ประการ ได้แก่ วงจรทางปัญญาแบบ “การสาธิต-การให้ความช่วยเหลือ-การสะท้อนกลับ” การเรียนรู้ตามสถานการณ์จริง และการลดความวิตกกังวลผ่านความร่วมมือของผู้เชี่ยวชาญ ข้อค้นพบนี้ยืนยันประสิทธิภาพของรูปแบบในการเปลี่ยนแปลงกระบวนทัศน์และการเตรียมความพร้อมของครู การวิจัยนี้สนับสนุนในแง่ทฤษฎีโดยการขยายการประยุกต์ใช้การฝึกปฏิบัติด้านการรู้คิดในสถาบันอุดมศึกษา และในแง่การปฏิบัติผ่านกรอบการฝึกอบรมที่สามารถทำซ้ำได้ พร้อมกับการประเมินในระยะยาว เพื่อประเมินการคงอยู่ของทักษะการวิจารณ์ การวิจัยในอนาคตควรศึกษาความสามารถในการขยายผล ข้ามสาขาวิชา และผลกระทบเชิงปฏิสัมพันธ์ของการบูรณาการเทคโนโลยีกับรูปแบบปฏิบัติการเชิงความรู้