ความเป็นเกินจริงในการจัดการพิธีงานศพของชาวพุทธไทยในสังคมดิจิทัล

ผู้แต่ง

  • พระครูปลัดคำรณ กตปุญฺโญ (แก้วเกลี้ยง) วิทยาลัยสงฆ์สุราษฎร์ธานี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ประเทศไทย
  • พระครูสุจิตธรรมวัตร วิทยาลัยสงฆ์สุราษฎร์ธานี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ประเทศไทย
  • พระครูโสภณธรรมวิสิฐ วิทยาลัยสงฆ์สุราษฎร์ธานี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ประเทศไทย
  • พระครูโสภณธรรมวิสิฐ วิทยาลัยสงฆ์สุราษฎร์ธานี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ประเทศไทย
  • สุขอุษา นุ่นทอง วิทยาลัยสงฆ์สุราษฎร์ธานี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ประเทศไทย

คำสำคัญ:

ความเป็นเกินจริง, การจัดการพิธีงานศพ, ชาวพุทธไทย, สังคมดิจิทัล

บทคัดย่อ

             บทความวิชาการนี้มุ่งค้นหาคำตอบของข้อสงสัยที่ว่าความเป็นเกินจริงในการจัดการพิธีงานศพของชาวพุทธไทยในสังคมดิจิทัลสามารถวิเคราะห์ได้อย่างไรและทางออกที่เหมาะสมควรเป็นอย่างไร ผลการศึกษาพบว่า การจัดงานศพในปัจจุบัน นอกจากจะมีค่าใช้จ่ายในเรื่องต่าง ๆ มากมายแล้ว ยังปรากฏค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นปะปนอยู่ด้วย และปัญหาในการจัดงานศพที่เกิดความสิ้นเปลืองในด้านต่าง ๆ สังคมดิจิทัลเป็นสังคมแห่งการบริโภคนิยมที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศในการโฆษณา สังคมจึงอยู่อยู่ภายใต้อำนาจของการบริโภคเกินจริง และเล่นอยู่กับภาพพจน์ เน้นความเป็นเกินจริง ประติมาความหรูหราอลังการและคุณค่าแลกเปลี่ยนมากกว่าคุณค่าใช้สอย วัฒนธรรมการบริโภคให้สิทธิพิเศษแก่ภาพพจน์เหนือกว่าตัวเนื้อหาสาระหรือตัวสินค้าเอง ทางออกของปัญหาความเป็นเกินจริงในการจัดการพิธีงานศพของชาวพุทธไทยในสังคมดิจิทัลโดยการใช้ชีวิตด้วยปัญญาในมรณสติกรรมฐานนี้ ด้วยวิธีการพิจารณาให้เห็นโทษของความตาย พระพุทธศาสนาสอนให้บุคคลรู้จักคิดหรือพิจารณาวิธีคิดแบบคุณ โทษและทางออก อีกทั้ง น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นเครื่องรู้จักตนเอง ความพอประมาณของตนเอง การดำเนินชีวิตด้วยการสร้างความสุขบนความเป็นจริงของแต่ละคน โดยการไม่เบียดเบียนทั้งตนเองและผู้อื่น และมุ่งสร้างคุณค่าและประโยชน์สุขให้แก่ตนเองและสังคมบนความเข้าใจในสัจธรรมชีวิต เข้าถึงสรรพสิ่งอย่างมีสติปัญญาและพัฒนาคุณภาพชีวิตด้วยบนฐานแห่งศีลธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข

เอกสารอ้างอิง

ธรากร จันทนะสาโร. (2557). นาฏยศิลป์จากแนวคิดไตรลักษณ์ในพระพุทธศาสนา. (วิทยานิพนธ์ศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาศิลปกรรมศาสตร์). บัณฑิตวิทยาลัย: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระครูภัทรจิตตาภรณ์, วิเชียร นามการ, พระครูอัครศีลวิสุทธิ์, สุทธิวิทย์ จันทร์ภิรมย์ และพระสุวิจักขณ์ กุลยศชยัง. (2564). ศึกษาประเพณี พิธีกรรมกับคติความเชื่องานฌาปนกิจศพในกระแสบริโภคนิยมของวัดหนองไผ่ ตำบลโพธิ์กลาง อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติครั้งที่ 7 “วิถีพุทธ วิถีชุมชน รากฐานชีวทัศน์เชิงสังคมล้านนาในสังคมวิถีใหม่”. (หน้า 963-973). ลำพูน: วิทยาลัยสงฆ์ลำพูน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระณัฐกิตติ อนารโท (ผุยเหง้า). (2551). ศึกษาหลักมรณสติในพระไตรปิฎก. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2550). ตื่นเถิดชาวไทย. กรุงเทพมหานคร: พิมพ์สวย.

พระพรหมคุณภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2556). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. (พิมพ์ครั้งที่ 38). กรุงเทพมหานคร: สำนักผลิธัมม์.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

รื่นรม ลีลานุกรม. (2549). การตายทางการแพทย์ในโสรัจจ์ หงศิลดารมภ์ (บรรณาธิการ) ความตายและการตาย มุมมองศาสนากับวิทยาศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศุภกิตติ์ คุณา. (2568). ค่าใช้จ่ายในงานศพ จากเรื่องคนตาย กลายเป็นเรื่องคนเป็น. เข้าถึงได้จาก https://sdnthailand.com/sdnblog/36644

สมบูรณ์ บุญโท. (2562). ศัพท์เทคนิคและแนวคิดปรัชญา นิยามและความหมาย หมวดอักษร A-Z. กรุงเทพมหานคร: ณ ภัทร ก๊อปปี้.

Baudrillard, J. (1996). The Systems of Object. London: Verso.

Baudrillard, J. (1998). The Consumer Society. London: Sage.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-28

รูปแบบการอ้างอิง

กตปุญฺโญ (แก้วเกลี้ยง) พ. ., พระครูสุจิตธรรมวัตร, พระครูโสภณธรรมวิสิฐ, พระครูโสภณธรรมวิสิฐ, & นุ่นทอง ส. . (2025). ความเป็นเกินจริงในการจัดการพิธีงานศพของชาวพุทธไทยในสังคมดิจิทัล . วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 10(3), 462–476. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ambj/article/view/286490

ฉบับ

ประเภทบทความ

Academic Articles