แนวทางการบริหารงานกิจการนักเรียนเพื่อพัฒนาทักษะชีวิต ตามหลักอริยสัจ 4 ของนักเรียนโรงเรียนปลายพระยาวิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาตรัง กระบี่
คำสำคัญ:
การบริหารงานกิจการนักเรียน, การพัฒนาทักษะชีวิต, หลักอริยสัจ 4บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการบริหารงานกิจการนักเรียนโรงเรียนปลายพระยาวิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาตรัง กระบี่ 2) ศึกษาแนวทางการบริหารงานกิจการนักเรียนเพื่อพัฒนาทักษะชีวิตตามหลักอริยสัจ 4 ของนักเรียน และ 3) นำเสนอแนวทางการบริหารงานกิจการนักเรียนเพื่อพัฒนาทักษะชีวิตตามหลักอริยสัจ 4 ของนักเรียน ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์เชิงลึก มีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ด้านสภาพ จำนวน 15 คน ร่างแนวทางผู้เชี่ยวชาญ 5 คน และสนทนากลุ่ม ผู้ทรงวุฒิ 7 คน นำเสนอผลแบบอุปนัยวิธี
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพการบริหารงานกิจการนักเรียนโรงเรียนปลายพระยาวิทยาคม ยังขาดการพัฒนางานอย่างเป็นระบบ ขาดความต่อเนื่องในการวางแผน ขาดการมีส่วนร่วมในการวิเคราะห์จุดเด่นจุดด้อย รวมทั้งนำข้อมูลจากการติดตามประเมินผลมาพัฒนางาน จึงไม่ทราบปัญหาแท้จริง แก้ไขไม่ตรงสภาพจริง
2. แนวทางการบริหารงานกิจการนักเรียนเพื่อพัฒนาทักษะชีวิตตามหลักอริยสัจ 4 ของนักเรียน มี 6 ขั้นตอน 1) การวางแผน 2) การดำเนินงาน 3) การส่งเสริมพัฒนาวินัย คุณธรรม จริยธรรม 4) งานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน 5) การส่งเสริมประชาธิปไตย และ 6) การประเมินผล โดยนำหลักอริยสัจ 4 มาใช้ ประกอบด้วย ทุกข์ (การระบุปัญหา) สมุทัย (การหาสาเหตุ) นิโรธ (การกำหนดเป้าหมายและผลลัพธ์) และมรรค (การแก้ปัญหา) ปฏิบัติจริง ติดตามและประเมินผล เพื่อพัฒนาทักษะชีวิต 4 ด้าน ได้แก่ 1) การตระหนักรู้และเห็นคุณค่าในตนเองและผู้อื่น 2) การคิดวิเคราะห์ตัดสินใจและแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ 3) การจัดการกับอารมณ์และความเครียด และ 4) การสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่น
3. นำเสนอแนวทางการบริหารงานกิจการนักเรียนเพื่อพัฒนาทักษะชีวิตตามหลักอริยสัจ 4 ของนักเรียน ผู้ทรงคุณวุฒิเห็นว่า มีความเป็นไปได้ เหมาะสม และเป็นประโยชน์ มีความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารงานกิจการนักเรียนตามหลักอริยสัจ 4 เพื่อการพัฒนาทักษะชีวิตนักเรียนให้เป็นรูปธรรมและเป็นระบบ
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2566–2570. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
จรูญรัตน์ ปานขลิบ. (2564). แนวทางการบริหารบทบาทการพัฒนาคุณธรรมพื้นฐานของนักเรียนในโรงเรียนอำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์ ตามหลักอริยสัจ 4. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาพิชิต ธมฺมวิชิโต. (2564). การบริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ตามหลักอริยสัจ 4 สังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ จังหวัดขอนแก่น. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิภาส ทองสุทธิ. (2561). รูปแบบการเสริมสร้างวินัยนักเรียนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). แนวทางการบริหารกิจการนักเรียน. สำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาตรัง กระบี่. (2565). จุดเน้นการพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษา ปีงบประมาณ 2565. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาตรัง กระบี่.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2566–2570. สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สุปัญญา ปักสังคะเณย์. (2564). แนวทางพัฒนาการบริหารกิจการนักเรียนของโรงเรียนประจำตามแนวคิดทักษะทางพฤติกรรม. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการศึกษา). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Vasilescu, R. (2022). The mission of the student affairs division aligns with the mission of the school. Research report. American College Personnel Association.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น ไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของบรรณาธิการ
