การพัฒนาการเรียนรู้พื้นที่สาธารณะเขตภูเขาไฟกระโดงในจังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

             การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบทสภาพปัจจุบัน ปัญหากระบวนการจัดการเรียนรู้พื้นที่สาธารณะภูเขาไฟกระโดงในจังหวัดบุรีรัมย์ 2) พัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้พื้นที่สาธารณะภูเขาไฟกระโดงตามแนวปฏิรูปในศตวรรษที่ 21 ในจังหวัดบุรีรัมย์ และ    3) สร้างเครือข่ายส่งเสริมกระบวนการจัดการเรียนรู้พื้นที่สาธารณะภูเขาไฟกระโดงอย่างยั่งยืนในจังหวัดบุรีรัมย์ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเพื่อพัฒนา (Research and Development) โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) มาเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินการวิจัย
             ผลการวิจัยพบว่า
             1. บริบท สภาพปัจจุบัน ปัญหากระบวนการจัดการเรียนรู้พื้นที่สาธารณะภูเขาไฟกระโดงในจังหวัดบุรีรัมย์ พบว่า 1) กิจกรรมการเรียนรู้ในพื้นที่อุทยานเขากระโดงยังไม่เชื่อมโยงกับทรัพยากรธรรมชาติและโบราณสถานที่สำคัญ เช่น ปากปล่องภูเขาไฟ และวัดพระพุทธบาทเขากระโดง ทำให้ผู้เรียนไม่เข้าใจคุณค่าทางธรรมชาติและวัฒนธรรมอย่างลึกซึ้ง 2) การจัดการพื้นที่ยังไม่รองรับผู้เรียนที่หลากหลายกลุ่ม เช่น นักเรียน นักท่องเที่ยวเชิงศึกษา และชุมชนท้องถิ่น 3) การประสานงานระหว่างโรงเรียน มหาวิทยาลัย องค์กรท้องถิ่น และหน่วยงานที่ดูแลอุทยานยังไม่เป็นระบบ ทำให้กิจกรรมขาดทิศทางและความต่อเนื่อง
             2. การพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้พื้นที่สาธารณะภูเขาไฟกระโดงตามแนวปฏิรูปในศตวรรษที่ 21 พบว่าส่งเสริมการเรียนรู้แบบบูรณาการ เชื่อมโยงธรรมชาติ ประเพณี ศาสนา และวัฒนธรรมเข้ากับชุมชน มุ่งพัฒนาทักษะการตัดสินใจ การทำงานร่วมกัน และการสร้างความสามัคคีในสังคม ผ่านกิจกรรมและประเพณีท้องถิ่น
             3. สร้างเครือข่ายส่งเสริมกระบวนการจัด การเรียนรู้พื้นที่สาธารณะภูเขาไฟกระโดงอย่างยั่งยืนในจังหวัดบุรีรัมย์ พบว่าเน้นกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันอย่างต่อเนื่อง โดยใช้ศักยภาพของทรัพยากร ภูมิปัญญา วิถีชีวิต และวัฒนธรรมท้องถิ่น ร่วมกันวิเคราะห์ปัญหา ค้นหาทางออก และปฏิบัติจริง มีการศึกษาดูงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ใช้แหล่งทุนในชุมชนเพื่อต่อยอดเป็นแผนชุมชน เชื่อมโยงกับแผนพัฒนาท้องถิ่น จังหวัด และยุทธศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง