ผลสำเร็จการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์

ผู้แต่ง

  • พระวิดล คุณยุตฺโต (วนเกิด) หลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์
  • ทวีศักดิ์ ทองทิพย์ หลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์
  • พระครูใบฎีกาเวียง กิตฺติวณฺโณ หลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์

คำสำคัญ:

ผลสำเร็จ, การเผยแผ่พระพุทธศาสนา, คณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย

บทคัดย่อ

             การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย 2) ศึกษางานเผยแผ่พระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย และ 3) ศึกษาผลสำเร็จการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพด้วยวิธีการสังเกตการณ์ การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสัมภาษณ์ ผู้ให้ข้อมูลหลัก 35 รูป/คน
             ผลการวิจัยพบว่า
             1. ด้านสภาพปัจจุบัน คณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกายจังหวัดสุรินทร์มีวัด 150 วัด (พระอารามหลวง 1 วัด และ 149 เป็นวัดราษฎร์) โดยในอำเภอเมืองสุรินทร์มีวัด 30 วัด และที่พักสงฆ์ 150 แห่ง วัดสำคัญ เช่น วัดบูรพาราม เป็นวัดเก่าแก่คู่บ้านคู่เมืองสุรินทร์มีการพัฒนาการต่อเนื่องโดยเฉพาะหลังจากเปลี่ยนจากมหานิกายมาเป็นธรรมยุตในปี พ.ศ. 2476 วัดป่าโยธาประสิทธิ์ มีสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดแห่งที่ 2 ซึ่งพุทธศาสนิกชนเข้ารับบริการเป็นจำนวนมากอีกทั้งเป็นวัดดีเด่นและวัดพัฒนาตัวอย่าง และวัดสุทธิธรรมาราม ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางจัดกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา
             2. ด้านงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา ดำเนินงานหลัก 3 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านงานพระธรรมทูตในประเทศ การเทศน์ บรรยายธรรม สอนสมาธิ และจัดกิจกรรมส่งเสริมพระพุทธศาสนา 2) ด้านงานสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัด จัดกิจกรรมปฏิบัติธรรมทั้งสมถะและวิปัสสนากรรมฐาน 3) ด้านงานหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล (อ.ป.ต.) ไม่มีการดำเนินงานในคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย
             3. ด้านผลสำเร็จ 1) ด้านงานพระธรรมทูตเผยแผ่ในประเทศ การจัดกิจกรรมส่งเสริมพระพุทธศาสนามีผลสำเร็จ 100% การนำฝึกสมาธิ 80% การเทศน์/บรรยายธรรม 62.86% 2) ด้านงานหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล (อ.ป.ต.) มิได้มีการดำเนินงาน จึงไม่มีผลสำเร็จ 3) ด้านงานสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัด กิจกรรมปฏิบัติธรรมมีผลสำเร็จ 91.43% การมีบุคลากรเป็นกัลยาณมิตร 80% สุขอนามัย 82.86%
             การศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงบทบาทสำคัญของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกายในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาโดยเน้นการปรับรูปแบบการเผยแผ่ให้สอดคล้องกับบริบทสังคมปัจจุบัน

เอกสารอ้างอิง

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2520). พุทธศาสนาในเอเชีย. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2543). พระธรรรมทูตสายต่างประเทศ รุ่นที่ 6. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาวิเชียร ชาญณรงค์. (2547). บทบาทพระสงฆ์ในการนำหลักธรรมมาใช้ทำกิจกรรมงานพัฒนา ชุมชนเพื่อ ลด ละ เลิก อบายมุข ศึกษาเฉพาะกรณีพระครูศีลาวราภรณ์ (เฉลิม ฐิติสีโล). (วิทยานิพนธ์พัฒนาชุมชนมหาบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนาชุมชน). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

พระมหาปัญญา สุขสงค์. (2541). บทบาทของพระสงฆ์ในการพัฒนาสังคม ศึกษาเฉพาะกรณี: พระพิศาลธรรมพาที (พระอาจารย์พะยอม กลฺยาโณ). (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานโยบายและการวางแผนสังคม). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยเกริก.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2535). พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ 2500. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ). (2540). การเผยแผ่พระพุทธศาสนา. คู่มือพระสังฆาธิการว่าด้วยเรื่องการคณะสงฆ์และการศาสนา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์การศาสนา.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-28

รูปแบบการอ้างอิง

คุณยุตฺโต (วนเกิด) พ. ., ทองทิพย์ ท. . ., & กิตฺติวณฺโณ พ. . (2025). ผลสำเร็จการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ . วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 10(3), 343–355. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ambj/article/view/287272

ฉบับ

ประเภทบทความ

Research Articles