กติกาชุมชน : การจัดการชุมชนเพื่อการใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วมในเขตพื้นที่ชุ่มน้ำบึงละหาน จังหวัดชัยภูมิ
คำสำคัญ:
กติกาชุมชน, การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ, การมีส่วนร่วมบทคัดย่อ
การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์การจัดการชุมชนเพื่อการใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วมในเขตพื้นที่ชุ่มน้ำ บึงละหาน จังหวัดชัยภูมิ 2) ศึกษาการพัฒนากติกาชุมชนเพื่อการใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วมในเขตพื้นที่ชุ่มน้ำ บึงละหาน จังหวัดชัยภูมิ และ 3) ศึกษาเครือข่ายเพื่อการใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วมในเขตพื้นที่ชุ่มน้ำบึงละหาน จังหวัดชัยภูมิ เป็นแบบการวิจัยแบบปฏิบัติการ ประกอบด้วย การวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิเคราะห์สังเคราะห์เนื้อหาจากการสัมภาษณ์เชิงลึก สนทนากลุ่ม จากกลุ่มนักวิชาการ กลุ่มผู้บริหารท้องถิ่น กลุ่มนักปราชญ์ท้องถิ่น กลุ่มวิสาหกิจชุมชนและกลุ่มผู้นำชุมชน จำนวน 30 คน แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์สรุปและเขียนบรรยายเชิงพรรณนา และการออกแบบการวิจัยและพัฒนา แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. สถานการณ์การจัดการชุมชนเพื่อการใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วมในเขตพื้นที่ชุ่มน้ำบึงละหาน จังหวัดชัยภูมิ ซึ่งชุมชนมีการใช้ประโยชน์เชิงพื้นที่ชุ่มน้ำบึงละหาน มีการจัดการพื้นที่ขององค์กรและหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง
2. การพัฒนากติกาชุมชนเพื่อการใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วมในเขตพื้นที่ชุ่มน้ำ บึงละหาน จังหวัดชัยภูมิ ประกอบด้วย 1) การออกแบบกติกาชุมชนเพื่อการใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วมในเขตพื้นที่ชุ่มน้ำบึงละหาน จังหวัดชัยภูมิ 2) กำหนดหัวข้อร่าง กติกาชุมชนเพื่อการใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วมในเขตพื้นที่ชุ่มน้ำบึงละหาน จังหวัดชัยภูมิ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชนทุ่งบัวแดง ตำบลบ้านกอก อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ ประกอบด้วย ข้อ 1 วัตถุประสงค์ ข้อ 2 กติกาชุมชนเพื่อการใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วมในเขตพื้นที่ชุ่มน้ำ บึงละหาน จังหวัดชัยภูมิ ข้อ 3 การรับรู้และการมีส่วนร่วมของชุมชน ข้อ 4 การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม ข้อ 5 การติดตาม ทบทวนและประเมินผล และข้อ 6 ข้อตกลงอื่น ๆ 3) การปรับปรุงและประเมินความคิดเห็นของประชาชนต่อการใช้กติกาชุมชนเพื่อการใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วมในเขตพื้นที่ชุ่มน้ำบึงละหานจังหวัดชัยภูมิ
3. เครือข่ายเพื่อการใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วมในเขตพื้นที่ชุ่มน้ำบึงละหานจังหวัดชัยภูมิ ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีการทำงานเพื่อให้เกิดความเชื่อมโยงในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติร่วมเพื่อให้เกิดการพัฒนาได้อย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
เขตห้ามล่าสัตว์ป่าบึงละหาน. (2568). ข้อมูลทั่วไป. ชัยภูมิ: เขตห้ามล่าสัตว์ป่าบึงละหาน.
พนารัตน์ มาศฉมาดล. (2560). การถอดบทเรียนการพัฒนากติกาชุมชนเพื่อการใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วม เพื่อความยั่งยืน : ศึกษากรณีเครือข่ายโครงการรักษ์ป่าโคกหลวง องค์การบริหารส่วนตำบลสวนหม่อน อำเภอมัญจาคีรี จังหวัดขอนแก่น. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 15(3), 61-85
พระใบฏีกาสุพจน์ ตปสีโล. (2556). ศึกษากระบวนการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรมขององค์กรชุมชนในจังหวัดอุบลราชธานี. (รายงานการวิจัย). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรราชวิทยาลัย วิทยาเขตอุบลราชธานี.
ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2561, 24 มกราคม). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่ 135 ตอนพิเศษ 17 ง, หน้า 11.
อรทัย อินตะไชยวงค์. (2560). สิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างสมดลและยั่งยืน: ศึกษาความเหมาะสมของการใช้ ทฤษฎีของ Elinor Ostrom ในประเทศไทย. (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขานิติศาสตร์). บัณฑิตวิทยาลัย: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
Yamane Taro. (1967). Statistics: An Introductory Analysis. New York: Harpen and Row.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น ไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของบรรณาธิการ