ชุมชนต้นแบบคนอีสานรักถิ่น : กระบวนการสร้างการรับรู้ความเป็นคนถิ่นอีสานของชุมชนนารวมเมืองชุมแพเพื่อยกระดับความเป็นอัตลักษณ์เฉพาะถิ่น

บทคัดย่อ

             การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความเป็นมา บริบทพื้นที่และศักยภาพชุนชนนารวมเมืองชุมแพ จังหวัดขอนแก่น 2) ศึกษากระบวนการสร้างการรับรู้แบบมีส่วนร่วมความเป็นคนถิ่นอีสานของชุมชนนารวมเมืองชุมแพ จังหวัดขอนแก่น และ 3) ศึกษาการสร้างเสริมอัตลักษณ์ชุมชนท้องถิ่นสู่ชุมชนต้นแบบคนอีสานรักถิ่นของชุมชนนารวมเมืองชุมแพ จังหวัดขอนแก่น เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วย การวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิเคราะห์สังเคราะห์เนื้อหาจากเอกสาร งานวิจัย การสัมภาษณ์เชิงลึก สนทนากลุ่ม แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์สรุปและเขียนบรรยายเชิงพรรณนา และการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ในพื้นที่ชุมชนนารวม อำเภอเมืองชุมแพ จังหวัดขอนแก่น และกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 40 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากการสัมภาษณ์ และเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องมาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา
             ผลการวิจัยพบว่า
             1. ความเป็นมา บริบทพื้นที่และศักยภาพชุนชนนารวมเมืองชุมแพ จังหวัดขอนแก่น เป็นชุมชนที่สามารถเกิดชุมชนที่เข้มแข็งมีด้วยกันหลายปัจจัย โดยเฉพาะการเรียนรู้และเข้าใจชุมชน มีส่วนร่วมในกิจกรรมชุมชน มีผู้นำที่เข้มแข็ง จนสามารถรวมกันเป็นชุมชนที่เข้มแข็งได้
             2. กระบวนการสร้างการรับรู้แบบมีส่วนร่วมความเป็นคนถิ่นอีสานของชุมชนนารวมเมืองชุมแพ จังหวัดขอนแก่น ซึ่งกระบวนการรับรู้จะเป็นการสร้างจิตสำนึกร่วมกันในชุมชน ต้องใช้ระยะเวลาในการหล่อหล่อมความเป็นชุมชน การรวมตัวกันโดยมีเป้าหมายเดียวกัน คือ ต้องการมีบ้านเป็นของตนเอง มีความมั่นคงในชีวิต และร่วมกันลงขันซื้อ “นารวม” เพื่อให้ทุกคนมีแหล่งอาหาร สามารถเข้าทำกินในที่ดินร่วมกัน มีธุรกิจชุมชน สร้างผู้นำและปลูกฝังเยาวชนให้เกิดการเรียนรู้ทำให้ความรักถิ่นฐานและร่วมกันพัฒนาชุมชนของตนให้เกิดความยั่งยืนต่อไป
             3. การสร้างเสริมอัตลักษณ์ชุมชนท้องถิ่นสู่ชุมชนต้นแบบคนอีสานรักถิ่นของชุมชนนารวมเมืองชุมแพ จังหวัดขอนแก่น เป็นยกระดับความเป็นอัตลักษณ์เฉพาะถิ่น ที่เกิดจากการอยู่ร่วมกันอย่างมีระบบแบบแผน มีกฎ ระเบียบ คนในชุมชนต่างเข้าใจหน้าที่ของตน เกิดความหวงแหนและมีความเป็นเจ้าของชุมชน เกิดการเรียนรู้ สำนึกรักบ้านเกิดและสืบทอดไปยังรุ่นต่อไป