การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้บาลีไวยากรณ์สำหรับนักเรียนชั้นประโยค 1-2 ของสำนักเรียนคณะจังหวัดชัยภูมิ

ผู้แต่ง

  • ชยาภรณ์ สุขประเสริฐ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระมหาโยธิน โยธิโก มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระมหาพจน์ สุวโจ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้, บาลีไวยากรณ์, นักเรียนชั้นประโยค 1-2

บทคัดย่อ

             การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันของกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้บาลีไวยากรณ์ชั้นประโยค 1-2 ของสำนักเรียนคณะจังหวัดชัยภูมิ 2) พัฒนากิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้บาลีไวยากรณ์สำหรับนักเรียนชั้นประโยค 1-2 ของสำนักเรียนคณะจังหวัดชัยภูมิ และ 3) ประเมินผลความพึงพอใจที่มีต่อกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้บาลีไวยากรณ์สำหรับนักเรียนชั้นประโยค 1-2 ของสำนักเรียนคณะจังหวัดชัยภูมิ โดยใช้การวิจัยแบบผสมผสาน คือ การวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) การวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) และนำกิจกรรมที่ได้พัฒนาไปทดลองใช้ ในพื้นที่ สำนักศาสนศึกษาวัดศรีอุดม จังหวัดชัยภูมิ โดยใช้การสัมภาษณ์ บันทึกการสนทนากลุ่ม แผนการจัดกิจกรรม และแบบสอบถามความพึงพอใจ เป็นเครื่องมือการวิจัย มีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 25 รูป/คน ได้แก่ผู้เรียนสอบบาลีไวยากรณ์ประโยค 1-2 ไม่ผ่าน จำนวน 20 รูป ผู้ทรงคุณวุฒิและอาจารย์ผู้สอนบาลีไวยากรณ์จำนวน 5 รูป สถิติที่ใช้วิเคราะห์ คือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย equation ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) การวิเคราะห์เนื้อหาด้วยวิธีการเชิงพรรณนา
             ผลการวิจัยพบว่า
             1. สภาพปัจจุบันของกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้บาลีไวยากรณ์ชั้นประโยค 1-2 ของสำนักเรียนคณะจังหวัดชัยภูมิ พบว่าไม่มีกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้แต่อย่างใด ยังเป็นไปในรูปแบบเดิม คือใช้วิธีการบรรยายให้จดแล้วท่อง เน้นความจำความเข้าใจเฉพาะเรื่องนั้น ๆ โดยตรงเป็นสำคัญ
             2. ได้พัฒนากิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้บาลีไวยากรณ์สำหรับนักเรียนชั้นประโยค 1-2 ของสำนักเรียนคณะจังหวัดชัยภูมิ จำนวน 6 กิจกรรม ได้แก่ 1) กิจกรรมแผนที่ความคิด (Mind Mapping) 2) กิจกรรมจับคู่คำศัพท์ 3) กิจกรรมปริศนาอักษรไขว้ (crossword) 4) กิจกรรมค้นหาคำศัพท์ 5) กิจกรรมเพื่อนช่วยเพื่อน และ 6) กิจกรรมจับคู่ท่องจำ
             3. ประเมินผลความพึงพอใจที่มีต่อกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้บาลีไวยากรณ์สำหรับนักเรียนชั้นประโยค 1-2 ของสำนักเรียนคณะจังหวัดชัยภูมิ พบระดับความพึงพอใจของผู้เรียนที่มีต่อกิจกรรมการเรียนรู้บาลีไวยากรณ์ โดยภาพรวมอยู่ในระดับพึงพอใจมากที่สุด equation= 4.79 และ S.D. = 0.426

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา. (2527). ประวัติการศึกษาของคณะสงฆ์. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์การศาสนา.

กองพุทธสารนิเทศ สำนักงานพระพุทธศาสนแห่งชาติ. (2553). หน้าต่างศาสนา. เข้าถึงได้จาก http://www.onab.go.th

พระครูศรีอรรถศาสก์ (อรรถชัย มหาอตฺโถ). (2560). การพัฒนาประสิทธิภาพการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีของคณะสงฆ์ ภาค 14. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 6(2), 248.

พระมหากฤชาภัค อิ่มพันธุ์แบน. (2551). ศึกษาวิเคราะห์การพัฒนาการศึกษาของคณะสงฆ์ไทย. เข้าถึงได้จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/umt-poly/article/ view/29419/25292

พระมหากันตินันท์ เฮงสกุล. (2564). การศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีกับการวิจัยชาติพันธุ์วรรณนาอภิมาน. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 3(2), 97-98.

พระมหาวรพล วรพโล. (2560). แนวโน้มการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีในประเทศไทย. วารสารสถาบันวิจัยญาณสังวร, 10(1), 163-168.

พระมหาถาวร ขนฺติวิชฺโช. (2567). การพัฒนาการจัดการการเรียนการสอนพระปริยัติธรรม แผนกธรรมของคณะสงฆ์จังหวัดจันทบุรี. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 7(6), 313.

พระมหาสมพงษ์ เกศานุช. (2561). รูปแบบการพัฒนาการจัดการศึกษาพระปริยติธรรมแผนกธรรมและแผนกบาลีของสำนักศาสนศึกษาในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 8, (วิทยานิพนธ์หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

พระมหาสมาน ศศิสุวรรณพงศ์. (2557). การพัฒนาวีดิทัศน์การเรียน บาลีไวยากรณ์.วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น, 11(2), 1-3.

พระมหาสุทัศน์ อุตฺตโร (จันอากาศ). (2566). การศึกษารูปแบบการจัดการเรียนรู้พระปริยัติธรรมแผนกธรรมของสำนักศาสนศึกษาในเขตอำเภอนำพอง จังหวัดขอนแก่น. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม, 10(3), 24.

นวลจิตต์ เชาวกีรติพงศ์. (2544). การเรียนการสอนอาชีวศึกษา. ใน เอกสารชุดการสอนการจัดการเรียนการสอนอาชีวศึกษา หน่วยที่ 4. นนทบุรี: สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

วิวรรธน์ จันทร์เทพย์. (2543). การพัฒนาหลักสูตรและการสอน. กรุงเทพมหานคร: เสรีการพิมพ์.

สมชาย รัตนทองคำ. (2556). การออกแบบการสอนที่เป็นระบบ. (เอกสารประกอบการสอน 475 788 การสอนทางกายภาพบำบัด ภาคต้นปีการศึกษา). คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สุวิทย์ มูลคำ และอรทัย มูลคำ. (2547). วิธีการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาความรู้และทักษะ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ภาพพิมพ์.

สำนักงานเลขานุการแม่กองบาลีสนามหลวง. (2568). เรื่องบาลีของสนามหลวงแผนกบาลี พ.ศ. 2568. เข้าถึงได้จาก https://www.infopali.net/pali_text/paliexambook168.pdf

LEE, J.J., & Hammer, J. (2011). Gamification in education: What, how, why bother?. Academic Exchange Quarterly, 15(2), 146.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-28

รูปแบบการอ้างอิง

สุขประเสริฐ ช. ., โยธิโก พ. ., & สุวโจ พ. . (2025). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้บาลีไวยากรณ์สำหรับนักเรียนชั้นประโยค 1-2 ของสำนักเรียนคณะจังหวัดชัยภูมิ . วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 10(3), 426–439. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ambj/article/view/287823

ฉบับ

ประเภทบทความ

Research Articles