รูปแบบการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนบ้านท้องอ่าว อำเภอดอนสัก จังหวัดสุราษฎร์ธานี

ผู้แต่ง

  • พระครูสุจิตธรรมวัตร ( สุจิตฺโต) ศักดิ์ชาย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช
  • สิทธิโชค ปาณะศรี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช
  • พระครูโฆสิตวัฒนานุกูล มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช
  • พระครูโกศลอรรถกิจ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช

คำสำคัญ:

การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรม, หลักพุทธธรรม, การเสริมสร้างความเข้มแข็ง, ชุมชนบ้านท้องอ่าว

บทคัดย่อ

             การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการ เสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนบ้านท้องอ่าว อำเภอดอนสัก จังหวัดสุราษฎร์ธานี 2) ศึกษาหลักพุทธธรรมในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนบ้านท้องอ่าว อำเภอดอนสัก จังหวัดสุราษฎร์ธานี และ 3) การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการเสริมสร้างความเข้มแข็ง ของชุมชนบ้านท้องอ่าว อำเภอดอนสัก จังหวัดสุราษฎร์ธานี การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์เชิงลึก มีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 30 คน คือ 1) ตัวแทน คณะสงฆ์ 4 รูป 2) ตัวแทนครู 5 คน 3) ตัวแทนผู้นำชุมชน 10 คน 4) ตัวแทนประชาชน 11 คน แล้วน าเสนอผลการวิจัยตามแบบอุปนัยวิธี
             ผลการวิจัยพบว่า
             1. ความเข้มแข็งของชุมชน มีศักยภาพอย่างยั่งยืนจากการพึ่งพาตนเอง ชุมชนบ้านท้องอ่าวประสบปัญหาหลัก 6 ด้าน ได้แก่ เศรษฐกิจอ่อนแอ ความร่วมมือทางสังคมต่ำ การขาดแคลนการศึกษาและองค์ความรู้ การบริหารจัดการชุมชนไม่เป็นระบบ สิ่งแวดล้อมถูกทำลาย และการมีส่วนร่วมของประชาชนต่ำ ปัญหาเหล่านี้เป็นอุปสรรคต่อความเข้มแข็งและความยั่งยืน
             2. หลักพุทธธรรมในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนบ้านท้องอ่าว อำเภอดอนสัก จังหวัดสุราษฎร์ธานี ประกอบด้วย 1) หลักสัปปุริสธรรม 2) หลักสังคหวัตถุ 4 3) หลักไตรสิกขา 4) หลักทศพิธราชธรรม 5) หลักสัปปายะ 4 และ 6) หลักพรหมวิหาร 4
             3. การประยุกต์หลักพุทธธรรมสามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างเหมาะสม ได้แก่ หลักสัปปุริสธรรม ส่งเสริมเศรษฐกิจ หลักสังคหวัตถุ 4 ส่งเสริมความร่วมมือ หลักไตรสิกขา เสริมการศึกษา หลักทศพิธราชธรรม ส่งเสริมการบริหาร หลักสัปปายะ 4 แก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม และหลักพรหมวิหาร 4 ส่งเสริมการมีส่วนร่วม องค์ความรู้ใหม่คือ B=ESEMEP MODEL ซึ่งช่วยให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองและมีความสมดุลในทุกมิติ

เอกสารอ้างอิง

กัญจนพรรษณ์ จุพรมณี. (2561). การพัฒนาชุมชนเข้มแข็งเชิงพุทธบูรณาการของหมู่บ้านศาลาเม็ง ตำบลท่าผา อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

จารุวรรณ แสงทอง. (2559). การจัดการความรู้เพื่อพัฒนาชุมชน. นครปฐม: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร

ธีรพล สันติพงศ์. (2558). บทบาทของศาสนาในสังคมไทยร่วมสมัย. นครปฐม: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย.

ประภาศรี อมรศักดิ์. (2563ก). ผู้นำชุมชนกับการพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ประภาศรี อมรศักดิ์. (2563ข). ภาวะผู้นำกับความเข้มแข็งของชุมชน. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.

ปรีชา มะลิทอง. (2561). เศรษฐกิจฐานรากและการพึ่งพาตนเอง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระครูธรรมบาลพิจิตร ธมฺมวิจิตฺโต (ยอยอด). (2560). กระบวนการพัฒนาชุมชนเข้มแข็งตามหลักพุทธธรรมของจังหวัดศรีสะเกษ. (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาธีรวัฒน์ ญาณธีโร (หมายคอย). (2561). สังฆพัฒนา: การพัฒนาชุมชนเข้มแข็งของพระสงฆ์นักพัฒนาจังหวัดลาปาง. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พูลทรัพย์ ทองมี. (2555). ทุนทางสังคม: พื้นฐานการพัฒนาชุมชน. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

มหาจุฬาลงกรรราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรรราชวิทยาลัย.

วรพจน์ ศรีสุวรรณ. (2562). ชุมชนไทยในยุคดิจิทัล: การปรับตัวและโอกาส (เชียงใหม่: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สมศักดิ์ สุขอุดม. (2560). การมีส่วนร่วมของชุมชนในยุคใหม่. เชียงใหม่: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สุริยันต์ วิไลรัตน์. (2563). ชุมชนเมืองกับการพัฒนายั่งยืนในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ธรรมศาสตร์.

อำนาจ เย็นสบาย. (2547). วิถีชีวิตชนบทไทย: ความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-29

รูปแบบการอ้างอิง

ศักดิ์ชาย พ. ( ส., ปาณะศรี ส., พระครูโฆสิตวัฒนานุกูล, & พระครูโกศลอรรถกิจ. (2026). รูปแบบการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนบ้านท้องอ่าว อำเภอดอนสัก จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 11(1), 194–208. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ambj/article/view/288456

ฉบับ

ประเภทบทความ

Research Articles