รูปแบบการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาในสังคมไทย

บทคัดย่อ

             การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายในสังคมไทย 2) ศึกษาหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาเพื่อการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย และ 3) นำเสนอรูปแบบการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาในสังคมไทย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การเลือกกลุ่มตัวอย่างผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบเจาะจง เฉพาะกลุ่มที่มีความเกี่ยวข้องกับประเด็นการวิจัย จำนวน 42 คน เน้นการศึกษาเอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึก นำเสนอผลการวิจัยเชิงพรรณนา
             ผลการวิจัยพบว่า
             1. แนวคิดในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ในสังคมไทยมุ่งเน้นการส่งเสริมคุณภาพชีวิตมากกว่าการรักษาโรค เน้นความสะดวกสบายทางกาย จิตใจ และจิตวิญญาณของผู้ป่วย ให้จากไปอย่างสงบและมีศักดิ์ศรี การดูแลแบบองค์รวมครอบคลุมทั้งร่างกาย อารมณ์ สังคม และจิตวิญญาณ โดยเน้นความร่วมมือของทีมสหวิชาชีพ ครอบครัวและชุมชน
             2. หลักธรรมของพระพุทธศาสนา ในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย ได้แก่ พรหมวิหาร 4, สัปปุริสธรรม 7, สังคหวัตถุ 4, สติปัฏฐาน 4 และอริยสัจ 4 มาใช้แก้ปัญหาและพัฒนาการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย การนำหลักธรรมเหล่านี้มาบูรณาการดูแลผู้ป่วยช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลอย่างครบถ้วน มีคุณภาพชีวิตที่ดี และจากไปอย่างสงบ
             3. รูปแบบในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาในสังคมไทยโดยดำเนินการใน 7 ด้าน ได้แก่ การบูรณาการหลักพรหมวิหาร 4 เพื่อแก้ปัญหาการขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย การบูรณาการหลักสัปปุริสธรรม 7 เพื่อแก้ปัญหาการเข้าถึงบริการทางการแพทย์ในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย การบูรณาการหลักสังคหวัตถุ 4 เพื่อแก้ปัญหาด้านเศรษฐกิจและการสนับสนุนทางการเงินในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย การบูรณาการหลักพรหมวิหาร 4 เพื่อแก้ปัญหาด้านจิตใจและสังคมในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย การบูรณาการหลักอริยสัจ 4 เพื่อแก้ปัญหาด้านมาตรฐานและแนวทางในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย การบูรณาการหลักสติปัฏฐาน 4 เพื่อแก้ปัญหาด้านการสนับสนุนทางจิตวิญญาณในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย และการบูรณาการหลักสัปปุริสธรรม 7 เพื่อแก้ปัญหาด้านกฎหมายและสิทธิผู้ป่วยในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย องค์ความรู้ใหม่ คือ B-SSSA MODEL