การพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบจำลองสถานการณ์ โดยใช้ชุดแผนที่ภูมิศาสตร์สามมิติ เรื่อง ทวีปเอเชีย สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนบำเหน็จณรงค์วิทยาคม อำเภอบำเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ
คำสำคัญ:
การเรียนรู้แบบจำลองสถานการณ์, แผนที่ภูมิศาสตร์สามมิติ, การคิดวิเคราะห์และความพึงพอใจบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการเรียนรู้แบบจำลองสถานการณ์โดยใช้ชุดแผนที่ภูมิศาสตร์สามมิติ เรื่อง ทวีปเอเชีย 2) พัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบจำลองสถานการณ์โดยใช้ชุดแผนที่ภูมิศาสตร์สามมิติ เรื่อง ทวีปเอเชีย 3) ศึกษาผลการทดลองใช้รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และ 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการเรียนตามรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/1 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 โรงเรียนบำเหน็จณรงค์วิทยาคม จำนวน 26 คน ได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบกลุ่ม โดยใช้หน่วยการสุ่มเป็นห้องเรียน เครื่องมือที่ใช้ ประกอบด้วย 1) รูปแบบการจดักิจกรรมการเรียนรู้ 2) แบบสอบถามความต้องการ 3) แผนการจัดการเรียนรู้ 4) ชุดแผนที่ภูมิศาสตร์สามมิติ เรื่อง ทวีปเอเชีย 5) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์การเรียน 6) แบบประเมินทักษะทางภูมิศาสตร์ และ 7) แบบสอบถามความพึงพอใจ การวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบที และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. ระดับความต้องการเรียนรู้แบบจำลองสถานการณ์ร่วมกับชุดการเรียนรู้แผนที่ภูมิศาสตร์สามมิติ เรื่อง ทวีปเอเชีย โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
2. รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ มี 5 ด้าน ได้แก่ 1) หลักการของรูปแบบ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ มุ่งให้ผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง เน้นกระบวนการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง การมีส่วนร่วม และการคิดวิเคราะห์ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้อย่างยั่งยืน 2) ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง ระบุคุณลักษณะ ความรู้ ทักษะ และเจตคติที่ผู้เรียนควรได้รับหลังการจัดกิจกรรม 3) กระบวนการจัดการเรียนรู้ 6 ขั้นตอน ประกอบด้วย (1) ขั้นสร้างแรงจูงใจ (2) ขั้นการวางแผนเรียนรู้ (3) ขั้นการรับรู้ (4) ขั้นปฏิบัติการเรียนรู้ (5) ขั้นการสะท้อนกลับ (6) ขั้นสรุปผล 4) สิ่งสนับสนุนการเรียนรู้ และ 5) การวัดและประเมินผล
3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เท่ากับ 82.60/83.56 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ 80/80 ที่กำหนดไว้
4. นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ด้วยชุดการเรียนรู้แผนที่ภูมิศาสตร์สามมิติ เรื่อง ทวีปเอเชีย อยู่ในระดับมากที่สุด
เอกสารอ้างอิง
ไกรฤกษ์ พลพา. (2551). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์. (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิทยาการทางการศึกษาและการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา). คณะศึกษาศาสตร์: มหาวิทยาลัยศรีนครินทร วิโรฒ.
จีษณัฎฐ์ กลัดแก้ว. (2560). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้นตอน เรื่อง พฤติกรรมการบริโภค เพื่อเสริมสร้างการคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิจัยและประเมินผลการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ณัฐวุฒิ ศรีสวัสดิ์. (2563). การพัฒนาแผนที่สามมิติด้วยเทคโนโลยีความเป็นจริงเสริมเพื่อการเรียนรู้ภูมิศาสตร์ระดับมัธยมศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ดุสิต ขาวเหลือง. (2563). การพัฒนาสื่อการเรียนรู้สามมิติแบบมีปฏิสัมพันธ์เสมือนจริง โดยใช้เทคโนโลยีความเป็นจริงเสริม (Augmented Reality) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดของนักศึกษาอาชีวศึกษา. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต ภาควิชาการอาชีวศึกษาและพัฒนาสังคม). คณะศึกษาศาสตร์: มหาวิทยาลัยบูรพา
ทิศนา แขมมณี. (2561). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 21). กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นวพล ทองคำ. (2562). การจัดการเรียนรู้แบบจำลองสถานการณ์เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ปวีณา ทาระ และคณะ. (2560). สภาพปัญหาและแนวทางการจัดการเรียนรู้สาระภูมิศาสตร์เพื่อพัฒนาการคิดวิเคราะห์ตามทัศนะครูระดับมัธยมศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 28. (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิทยาการทางการศึกษาและการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา). คณะศึกษาศาสตร์: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
พจนาวลัย ภูมิภักดิ์. (2558). การศึกษาความต้องการพัฒนาตนเองของนักทรัพยากรบุคคล. เข้าถึงได้จาก http://202.122.40.193/handle/lirt/527155
พัชรี ศิริ. (2563). การใช้สื่อภูมิศาสตร์สามมิติเพื่อส่งเสริมการคิดเชิงพื้นที่ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
วรรณธิดา ยลวิลาศ. (2568). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ตามแนวคิดห้องเรียน กลับด้านร่วมกับการเรียนรู้แบบร่วมมือ เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และการกำกับตนเอง สำหรับนักศึกษาระดับประกาศนียบัตร วิชาชีพชั้นสูง. (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิทยาการทางการศึกษาและการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา). คณะศึกษาศาสตร์: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
วรางคณา คุ้มสุข และมาเรียม นิลพันธุ์. (2564). การจัดการเรียนรู้โดยใช้สถานการณ์จำลอง. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
วัฒนาพร ระงับทุกข์. (2542). การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้.กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุวิทย์ มูลคำ และคณะ. (2545). เทคนิคการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิด. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2564). แนวทางการจัดการเรียนรู้ภูมิศาสตร์ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลและสื่อสามมิติ. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
Maslow, A. H. (1970). Motivation and Personality. (2nd ed.). New York: Harper & Row.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น ไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของบรรณาธิการ
