กระบวนการส่งเสริมสัมมาชีพผ่านการทอผ้าแซวของชาวกูย จังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

             การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบท สภาพปัจจุบัน ปัญหา อุปสรรค และความต้องการพัฒนาอาชีพการแซวผ้าของชาวกูยจังหวัดสุรินทร์ 2) พัฒนากระบวนการส่งเสริมสัมมาชีพการทอผ้าแซวของชาวกูยจังหวัดสุรินทร์ และ 3) ประเมินผลกระบวนการส่งเสริมสัมมาชีพผ่านการทอผ้าแซวของชาวกูยจังหวัดสุรินทร์ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพภาคสนาม เครื่องมือวิจัยมี 2 แบบ คือ 1) แบบสัมภาษณ์ 2) แบบประเมิน ใช้สำหรับเก็บข้อมูลกับกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 4 กลุ่ม ได้แก่ (1) กลุ่มผู้บริหารภาครัฐ/ผู้นำท้องถิ่น/ผู้นำชุมชนจำนวน 10 คน (2) นักวิชาการ/ปราชญ์ชุมชน/ภูมิปัญญาท้องถิ่น จำนวน 5 คน (3) กลุ่มสตรี จำนวน 10 คน (4) ตัวแทนชุมชนที่มีส่วนร่วมในการทำผ้าแซว จำนวน 15 คน รวม 40 คน จากนั้นนำข้อมูลมาวิเคราะห์แล้วนำเสนอแบบพรรณนา
             ผลการวิจัยพบว่า
             1. ชาวกูยมีภูมิปัญญาการแซวผ้าที่สืบทอดจากบรรพบุรุษมาอย่างยาวนาน แสดงออกถึงอัตลักษณ์ วัฒนธรรม และความเชื่อท้องถิ่น ปัจจุบันอาชีพดังกล่าวเริ่มเสื่อมถอยจากการขาดแรงงานรุ่นใหม่ ขาดการสนับสนุนด้านทุนและตลาด จำเป็นต้องมีการส่งเสริมพัฒนาอย่างเป็นระบบ
             2. การพัฒนากระบวนการสัมมาชีพผ่านการทอผ้าแซวได้ดำเนินการผ่านกิจกรรมถอดองค์ความรู้ การฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ การพัฒนาการตลาด และการสร้างเครือข่ายชุมชน
             3. ผลการประเมินกระบวนการส่งเสริมสัมมาชีพผ่านการทอผ้าแซวของชาวกูย จังหวัดสุรินทร์ โดยใช้กรอบแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งประกอบด้วยองค์ประกอบ 3 ประการ คือ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกันในตัว ภายใต้เงื่อนไขด้านความรู้และคุณธรรม พบว่า กระบวนการส่งเสริมสัมมาชีพมีประสิทธิภาพอยู่ในระดับ  “ดีมาก” (ค่าเฉลี่ยรวม 4.59) โดยเฉพาะด้านความพอประมาณและคุณธรรมที่ชุมชนปฏิบัติได้อย่างโดดเด่น ชาวกูยสามารถดำเนินอาชีพทอผ้าอย่างพอดี ใช้วัสดุจากท้องถิ่น มีการวางแผนการผลิตร่วมกัน ถ่ายทอดความรู้ระหว่างรุ่น และยึดมั่นในความซื่อสัตย์และสามัคคี ส่งผลให้เกิดการสร้างรายได้ เพิ่มความมั่นคงทางเศรษฐกิจ และอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นให้คงอยู่ได้อย่างยั่งยืน