ครูปฐมวัยผู้นำแห่งความสุข : แนวทางการพัฒนาครูปฐมวัยยุคใหม่
คำสำคัญ:
ครูผู้นำแห่งความสุข, สุขภาวะครู, ภาวะผู้นำเชิงบวก, แนวทางการพัฒนาครูปฐมวัย, ศตวรรษที่ 21บทคัดย่อ
บทความวิชาการเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายแนวคิด บทบาท และแนวทางการพัฒนาครูให้เป็นผู้นำแห่งความสุข (Happy Teacher Leadership) ในบริบทการศึกษาแห่งศตวรรษที่ 21 โดยมุ่งเน้นการบูรณาการแนวคิดด้านความสุข สุขภาวะ และภาวะผู้นำของครูเข้าด้วยกัน บทความเสนอให้เห็นว่าการพัฒนาคุณภาพครูในยุคปัจจุบันไม่ควรมุ่งเน้นเพียงสมรรถนะทางวิชาชีพหรือประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้เท่านั้น หากแต่ควรให้ความสำคัญกับสุขภาวะภายในของครูในฐานะพลังพื้นฐานที่หล่อเลี้ยงแรงจูงใจ ความผูกพันในวิชาชีพ และบทบาทผู้นำทางการศึกษาอย่างยั่งยืน
ผลการสังเคราะห์แนวคิดของบทความนี้ชี้ให้เห็นว่า ความสุขของครูเป็นปัจจัยสำคัญที่เชื่อมโยงกับคุณภาพการสอน ภาวะผู้นำทางการศึกษา และการสร้างวัฒนธรรมแห่งความสุขในโรงเรียน โดยครูผู้นำแห่งความสุขควรมีองค์ประกอบสำคัญ 5 มิติ ได้แก่ (1) ภาวะผู้นำเชิงบวก (2) สุขภาวะองค์รวมทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ (3) ความสัมพันธ์ที่เกื้อหนุนและสร้างพลังบวกในองค์กร (4) การตระหนักถึงความหมายและคุณค่าในวิชาชีพครู และ (5) การเรียนรู้ตลอดชีวิตควบคู่กับกรอบความคิดแบบเติบโต นอกจากนี้ บทความยังเสนอแนวคิดเชิงภาพรวมในการพัฒนาครูสู่การเป็นผู้นำแห่งความสุข โดยเน้นการสร้างระบบสนับสนุนและวัฒนธรรมองค์กรที่เอื้อต่อสุขภาวะและการเติบโตทางวิชาชีพของครู ซึ่งจะนำไปสู่การยกระดับคุณภาพครู การสร้างโรงเรียนแห่งความสุข และการพัฒนาการศึกษาอย่างยั่งยืนในศตวรรษที่ 21
เอกสารอ้างอิง
ดวงพร อุ่นจิตต์. (2559). การวิเคราะห์การบริหารโรงเรียนเพื่อส่งเสริมความผาสุกของนักเรียนประถมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 44(1), 1–19.
ปุณยวีร์ จิตต์ภักดี. (2566). การพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านอาสามารถ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 2(3), 1–13.
มนต์รัก วงศ์พุทธะ, ณัฐวรรณ พุ่มดียิ่ง, และพิชญาภา ยืนยาว. (2564). ทักษะภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อสมรรถนะหลักในการปฏิบัติงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2. วารสารสิรินธรปริทรรศน์, 33(2), 45–62.
สำนักการศึกษากรุงเทพมหานคร. (2567). รายงานแผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2564–2569). กรุงเทพมหานคร: สำนักการศึกษากรุงเทพมหานคร.
Cameron, K. S. (2012). Positive leadership: Strategies for extraordinary performance. California: Berrett-Koehler Publishers.
Day, C. (2017). Teachers’ worlds and work: Understanding complexity, building quality. England: Routledge.
Dweck, C. S. (2006). Mindset: The new psychology of success. New York: Random House Publishing Group.
Greenleaf, R. K. (1977). Servant leadership: A journey into the nature of legitimate power and greatness. New Jersey: Paulist Press.
Harris, A. (2019). Distributed leadership: Studies in educational leadership (pp. 65–70). Springer.
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2020). Teachers’ well-being: A framework for data collection and analysis (OECD Education Working Papers No. 213, pp. 12–16).
Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Free Press.
UNESCO Office Bangkok and Regional Bureau for Education in Asia and the Pacific. (2016). Happy schools! A framework for learner well-being in the Asia-Pacific. UNESCO Bangkok. Retrieved from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000244140
UNESCO. (2022). Early childhood care and education teacher policy development guidelines. UNESCO Publishing. Retrieved from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000381676
Viac, C., & Fraser, P. (2020). Teachers’ well-being: A framework for data collection and analysis (OECD Education Working Papers, No. 213). OECD Publishing. Retrieved from https://doi.org/10.1787/c36fc9d3-en
World Health Organization. (2010). Mental health: Strengthening our response. Retrieved from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ mental-health-strengthening-our-response
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น ไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของบรรณาธิการ
