การปรับบทบาทพระสงฆ์ต่อการเปลี่ยนแปลงสังคมไทยในศตวรรษที่ 21

ผู้แต่ง

  • พระสนธิเดช โชติญาโณ วิทยาลัยสงฆ์สุราษฎร์ธานี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ประเทศไทย
  • พุทธพร พลรักษา วิทยาลัยสงฆ์สุราษฎร์ธานี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ประเทศไทย
  • สุภาภรณ์ โสภา วิทยาลัยสงฆ์สุราษฎร์ธานี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ประเทศไทย

คำสำคัญ:

บทบาทพระสงฆ์, การเปลี่ยนแปลงสังคม, ศตวรรษที่ 21

บทคัดย่อ

             บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการปรับบทบาทของพระสงฆ์ต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมไทยในศตวรรษที่ 21 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่สังคมไทยเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและซับซ้อนในมิติเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี และวัฒนธรรม อันส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิต ค่านิยมและรูปแบบความสัมพันธ์ของผู้คนในสังคม การศึกษานี้ใช้วิธีการวิจัยเชิงเอกสารจากตำรางานวิชาการ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง โดยวิเคราะห์ตามแนวทางเชิงพุทธบูรณาการร่วมกับกรอบแนวคิดทางสังคมศาสตร์ ผลการศึกษาพบว่าพระสงฆ์มีความจำเป็นต้องปรับบทบาทจากการประกอบศาสนกิจในลักษณะดั้งเดิมไปสู่การเป็นผู้นำทางจิตใจ ผู้นำชุมชน และผู้มีบทบาทในการเสริมสร้างทุนทางสังคม ตลอดจนการส่งเสริมจริยธรรมและความเข้มแข็งของชุมชน โดยอาศัยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาเป็นฐานในการขับเคลื่อนการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืนให้สอดคล้องกับบริบทของสังคมไทยร่วมสมัย

เอกสารอ้างอิง

ชาญวิทย์ เกษตรศิริ. (2560). โลกาภิวัตน์กับสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: มติชน.

นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2558). ประวัติศาสตร์สังคมไทยในมุมมองวัฒนธรรม. กรุงเทพมหานคร: มติชน.

ประเวศ วะสี. (2560). ระบบสุขภาพทางปัญญา: ทางออกสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.

พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี. (2561). ภาวะผู้นำตามแนวพุทธ. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์ธรรมะ.

สมชาย ศรีทอง. (2561). การพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืนกับบทบาทสถาบันศาสนา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. (2559). ธรรมาภิบาลกับการบริหารองค์กรสมัยใหม่. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2560). ธรรมนูญชีวิต. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม.

สุพัตรา สุภาพ. (2557). สังคมและวัฒนธรรมไทย. กรุงเทพมหานคร: ไทยวัฒนาพานิช.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2564). แผนยุทธศาสตร์การเผยแผ่พระพุทธศาสนา พ.ศ. 2561–2570. นครปฐม: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

อภินันท์ สุวรรณรักษ์. (2562). การพัฒนาชุมชนกับทุนทางสังคม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-07-16

รูปแบบการอ้างอิง

โชติญาโณ พ., พลรักษา พ., & โสภา ส. (2026). การปรับบทบาทพระสงฆ์ต่อการเปลี่ยนแปลงสังคมไทยในศตวรรษที่ 21 . วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 11(2), 417–429. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ambj/article/view/291280