การปรับใช้หลักสัปปุริสธรรมในการบริหารราชการแผ่นดิน เพื่อเสริมสร้างธรรมาภิบาลในระบบราชการ
คำสำคัญ:
สัปปุริสธรรม 7, การบริหารราชการแผ่นดิน, ธรรมาภิบาลบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 ประการในพระพุทธศาสนา ได้แก่ ธัมมัญญุตา อัตถัญญุตา อัตตัญญุตา มัตตัญญุตา กาลัญญุตา ปริสัญญุตา และปุคคลัญญุตา ร่วมกับหลักธรรมาภิบาลในการบริหารราชการแผ่นดินของไทย ภายใต้บริบทการเปลี่ยนแปลงของสังคมในศตวรรษที่ 21 ซึ่งระบบราชการไทยกำลังเผชิญความท้าทายจากวิกฤตศรัทธาของประชาชน ปัญหาการทุจริตคอร์รัปชันเชิงโครงสร้าง และข้อจำกัดของการบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่ที่ให้ความสำคัญกับประสิทธิภาพเชิงเทคนิคมากกว่าการยึดมั่นในคุณค่าเชิงจริยธรรม บทความนี้ชี้ให้เห็นว่าการผสานหลักธรรมทางพุทธศาสนากับการบริหารราชการแผ่นดินสามารถเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจแก่ข้าราชการ ลดโอกาสการทุจริต และเพิ่มระดับความไว้วางใจระหว่างรัฐกับประชาชน อันนำไปสู่การพัฒนาระบบราชการไทยให้มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และยั่งยืนในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
กรมการศาสนา. (2566). ธรรมาภิบาลกับการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงวัฒนธรรม.
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2567). แนวทางการเสริมสร้างความรับผิดชอบและความโปร่งใสในการบริหารราชการส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงมหาดไทย.
ธงชัย คล้ายแสง. (2562). การพัฒนาตัวชี้วัดธรรมาภิบาลสำหรับการบริหารภาครัฐไทย. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 17(2), 45-68.
นภัทสรณ์ พรหมแก้ว. (2565). หลักนิติธรรมกับการบังคับใช้กฎหมายในระบบราชการไทย. วารสารนิติศาสตร์และรัฐศาสตร์, 10(1), 89-112.
พงศ์ธสิษฐ์ ปิจนันท์. (2568). สัปปุริสธรรมกับภาวะผู้นำเชิงพุทธ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต (เล่มที่ 23). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาธณิสร จันทวัณโณ. (2567). ความโปร่งใสกับการบริหารราชการแผ่นดินตามแนวพุทธธรรม. วารสารสังคมศาสตร์เชิงพุทธ, 9(2), 33-55.
พระมหาสุชิน วชิรญาโณ. (2561). การประยุกต์ใช้หลักสัปปุริสธรรมในการบริหารองค์กรภาครัฐ. วารสารพุทธบริหาร, 6(1), 1-20.
พระสราวุธ ฐิตสีโล. (2566). ธรรมาภิบาลภาครัฐยุค 4.0: แนวคิดและการประยุกต์ใช้. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เพลินตา ตันรังสรรค์. (2568). ธรรมาภิบาลกับการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีในสังคมไทยร่วมสมัย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.
สถาบันพระปกเกล้า. (2567). ธรรมาภิบาลและการมีส่วนร่วมของประชาชน. กรุงเทพมหานคร: สถาบันพระปกเกล้า.
สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. (2563). การเมืองการปกครองและการบริหารภาครัฐ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ. (2567). รายงานผลการรับเรื่องร้องเรียนการทุจริตประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. กรุงเทพมหานคร: สำนักงาน ป.ป.ช.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2562). พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี (ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม). กรุงเทพมหานคร: สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2564). รายงานผลการขับเคลื่อนธรรมาภิบาลภาครัฐ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงาน ก.พ.ร.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2568). การพัฒนาระบบราชการเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน. กรุงเทพมหานคร: สศช.
สุเทพ เอี่ยมคง. (2567). การบริหารราชการแผ่นดินไทยในยุคการเปลี่ยนแปลง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น ไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของบรรณาธิการ
