การศึกษาวิเคราะห์ปณามกถาในวรรณกรรมบาลี

บทคัดย่อ

             การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวรรณกรรมบาลีในคัมภีร์พระพุทธศาสนา 2) ศึกษาปณามกถาในวรรณกรรมบาลีในคัมภีร์พระพุทธศาสนา และ 3) ศึกษาวิเคราะห์ปณามกถาในวรรณกรรมบาลีในคัมภีร์พระพุทธศาสนา เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร โดยศึกษาเอกสาร ตำรา บทความวิชาการและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับปณามกถาและวรรณกรรมบาลี และวรรณกรรมไทย แล้วนำมาพรรณนาวิเคราะห์
             ผลการวิจัยพบว่า
             1. วรรณกรรมบาลีในคัมภีร์พระพุทธศาสนา พบว่า เป็นวรรณกรรมที่บันทึกและแต่งขึ้น โดยใช้ภาษาบาลีเป็นหลัก มีรูปแบบเป็นร้อยแก้วบ้าง ร้อยกรองบ้าง หรือผสมทั้งร้อยแก้วและร้อยกรองบ้าง ได้แก่ คัมภีร์พระไตรปิฎก คัมภีร์อรรถกถา คัมภีร์ฎีกา คัมภีร์อนุฎีกา คัมภีร์ปกรณ์วิเสส รวมถึงคัมภีร์รุ่นหลังที่แต่งขึ้นในสังคมไทย เนื้อหาส่วนใหญ่เป็นการแสดงหลักธรรมต่าง ๆ รวมถึงการอธิบายขยายหลักธรรม เพื่อให้เกิดความชัดเจนยิ่งขึ้น และมีความปรารถนาให้พระพุทธศาสนาดำรงอยู่อย่างมั่นคง
             2. ปณามกถาในวรรณกรรมบาลีในคัมภีร์พระพุทธศาสนา พบว่า เป็นบทร้อยกรองซึ่งมีเนื้อหานอบน้อมสรรเสริญต่อพระรัตนตรัย คำปรารภของผู้ประพันธ์ และการขออานิสงส์ต่าง ๆ ลักษณะการแต่งใกล้เคียงกับบทต้นของวรรณกรรมอื่นที่แต่งในอินเดีย ผู้แต่งในชั้นอรรถกถาและ ในชั้นฎีกาได้แต่งและวางปณามกถาไว้ต้นคัมภีร์ เป็นทั้งคำสรรเสริญและการแสดงความเคารพในบทเดียวกัน แต่เป็นการสรรเสริญและการแสดงความเคารพต่อพระรัตนตรัยซึ่งผู้แต่งนับถือ
             3. การวิเคราะห์ปณามกถาในวรรณกรรมบาลีในคัมภีร์พระพุทธศาสนา พบว่ามี 2 รูปแบบ กล่าวคือ 1) คัชชะ ร้อยแก้ว และ 2) ปัชชะ ร้อยกรอง ส่วนใหญ่เป็นปัฐยาวัตฉันท์ อินทรวิเชียรฉันท์ และอุปเปนทรวิเชียรฉันท์ ส่วนเนื้อหาเป็นการแสดงการสรรเสริญและนมัสการพระรัตนตรัย แสดงความปรารถนาของผู้รจนา เป็นการเชิญชวนให้ศึกษาคัมภีร์ของผู้รจนา เป็นการบอกวัตถุประสงค์ในการแต่ง และแสดงความเคารพต่อแหล่งข้อมูลที่นำมาอ้างอิง ส่วนอลังการที่พบมีทั้งสัททาลังการและอรรถาลังการ