แนวทางการพัฒนาทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1
คำสำคัญ:
ทักษะการบริหาร, ศตวรรษที่ 21, ผู้บริหารสถานศึกษา, แนวทางการพัฒนาบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา และ 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงรายเขต 1 รูปแบบการวิจัยเป็นแบบผสม ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณ และการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ผู้บริหารสถานศึกษาจำนวน 86 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วยแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. ทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านการบริหารมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือ ด้านการสื่อสารและด้านภาวะผู้นำ ด้านมนุษยสัมพันธ์ ด้านคิดริเริ่มสร้างสรรค์และด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตามลำดับ
2. แนวทางการพัฒนาทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ทั้ง 6 ด้าน สามารถสรุปได้ดังนี้: 1) ด้านการสื่อสาร ผู้บริหารควรลดการใช้ภาษาราชการที่ซับซ้อน เสริมสร้างทักษะการฟังอย่างตั้งใจ พัฒนาการสื่อสารเชิงสะท้อนคิดและใช้สื่อดิจิทัลอย่างเหมาะสม 2) ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ ผู้บริหารควรเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติงานจริงในชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ พัฒนาความฉลาดรู้ด้านดิจิทัลและเป็นแบบอย่างในการใช้เทคโนโลยีอย่างมีประสิทธิภาพ 3) ด้านความคิดสร้างสรรค์และการริเริ่ม ผู้บริหารควรประยุกต์ใช้การคิดเชิงระบบและแนวคิดเชิงนวัตกรรม สร้างวัฒนธรรมองค์การที่ยอมรับความผิดพลาดเพื่อการเรียนรู้และเปิดโอกาสให้ครูเสนอแนวคิดใหม่ 4) ด้านภาวะผู้นำ ผู้บริหารควรพัฒนาความเข้าใจเกี่ยวกับโครงสร้างองค์การและความสัมพันธ์ในการทำงาน รวมทั้งบูรณาการภาวะผู้นำทางวิชาการกับภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ 5) ด้านการบริหาร ผู้บริหารควรพัฒนาความสามารถในการปรับวิสัยทัศน์ผ่านการวิเคราะห์สภาพแวดล้อม ใช้การบริหารบนฐานข้อมูลและส่งเสริมการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง 6) ด้านมนุษยสัมพันธ์ ผู้บริหารควรมีความรู้เกี่ยวกับกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง ยึดหลักธรรมาภิบาล ส่งเสริมความโปร่งใสและประพฤติตนเป็นแบบอย่างด้านความซื่อสัตย์สุจริต
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
ไกรศร เจียมทอง. (2561). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 32. (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
ธีระ รุญเจริญและคณะ. (2564). การศึกษาความพร้อมในการจัดการเรียนการสอนของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในยุค New Normal. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 23(3), 1-14. https://so19.tci-thaijo.org/index.php/Chintasit/ article/view/928/541
มณฑาทิพย์ นามนุ. (2561). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 2. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
รัตนา ดวงแก้ว. (2564). การพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาในยุค New Normal. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 12(1), 92-106.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี พ.ศ. 2561–2580. กรุงเทพมหานคร: สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1. (2567). รายงานการประเมินคุณภาพการศึกษาปีการศึกษา 2566. เชียงราย: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1.
สัตตบุษย์ โพธิรุท. (2564). ทักษะการบริหารของผู้บริหารโรงเรียนในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 21. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
สุวัฒน์ กู้เกียรติกาญจน์ และวิชิต แสงสว่าง. (2564). ทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดอาชีวศึกษาจังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 10(3), 68–80. https://so03.tci-thaijo.org/index. php/jssr/article/view/252089/170540
พรทิพย์ มงคลเสถียร และคณะ. (2563). การพัฒนาตัวบ่งชี้ทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3. วารสารบัณฑิตวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่, 11(1), 121-134. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/banditvijai/ article/view/240689
วราพร บุญมี และพิมผกา ธรรมสิทธิ์. (2563). ทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษา จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารมหาจุฬานครทรรศน์, 7(5), 172–182. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/ view/243395/164825?utm_source=chatgpt.com
อติกาญจน์ ศรีสังข์. (2564). ทักษะการบริหารงานในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
Cheng, S.-L., Lu, L., Xie, K., & Vongkulluksn, V. W. (2020). Understanding teacher technology integration from expectancy-value perspectives. Teaching and Teacher Education, 91, 103062. https://doi.org/10.1016/j.tate. 2020.103062
Full an, M. (2001). Leading in a culture of change. San Francisco: Jossey-Bass.
Katz, R. L. (1955). Skills of an effective administrator. Harvard Business Review, 30(1), 44–61. https://surl.lu/wwdbxj
Lunenburg, F. C., and Ornstein, A. C. (2021). Educational Administration: Concepts and Practices. 7th ed. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications. https://collegepublishing.sagepub.com/products/educational-administration-7-262561?utm_source=chatgpt.com
UNESCO. (2017). Education for sustainable development goals: Learning objectives. Paris: UNESCO.
Watson, S. H. (2000). Leadership requirements in the 21st century: The perceptions of Canadian private sector leaders (Doctoral dissertation). Dissertation Abstracts International, 61(1), 43–57. https://digitalcommons.andrews. edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2530&context=dissertations
World Economic Forum. (2023). The future of jobs reports 2023. Geneva: World Economic Forum.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น ไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของบรรณาธิการ
