สัญญะภาษาจารึกทางพระพุทธศาสนากับวิถีชุมชนท้องถิ่น กลุ่มปราสาทขอมในจังหวัดสุรินทร์และจังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

             การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสัญญะภาษาจารึก เพื่อตีความสัญญะภาษาจารึก และเพื่อศึกษาการปรับใช้สัญญะภาษาจารึกทางพระพุทธศาสนากับวิถีชุมชนท้องถิ่นกลุ่มปราสาทขอมในจังหวัดสุรินทร์และจังหวัดบุรีรัมย์ ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพแบ่งออกเป็นการศึกษาจากเอกสารและการศึกษาจากภาคสนาม โดยศึกษาจารึก 3 หลัก ได้แก่ จารึกปราสาทตาเมือนโตจ จารึกจารึกสุรินทร์ 2 และจารึกด่านประคำ ใช้แบบสังเกต แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และแบบบันทึกการสนทนากลุ่มเฉพาะ มีกลุ่มเป้าหมาย 6 กลุ่ม ได้มาโดยใช้วิธีเลือกแบบเจาะจง ใช้การวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากผู้ให้ข้อมูลสำคัญในรูปแบบเชิงพรรณนา
             ผลการวิจัยพบว่า
             1. สัญญะภาษาจารึกทางพระพุทธศาสนากลุ่มปราสาทขอมในจังหวัดสุรินทร์และจังหวัดบุรีรัมย์ พบว่า เป็นจารึกที่ถูกสร้างขึ้นโดยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 12 เป็นภาษาสันสกฤตจารึกด้วยอักษรขอมโบราณ มีโครงสร้างเนื้อหาที่คล้ายคลึงกันโดยเริ่มต้นด้วยการนมัสการพระพุทธเจ้าและสรรเสริญพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 พระราชภารกิจในการสร้างอโรคยศาลาพร้อมทั้งพระพุทธรูปและการจัดวางเจ้าหน้าที่ประจำโรงพยาบาล กล่าวถึงรายการสิ่งของที่พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ทรงประทานให้ และข้อความสั่งห้ามไม่ให้มีการทำร้ายกัน
             2. ผลการตีความสัญญะภาษาจารึกทางพระพุทธศาสนากลุ่มปราสาทขอมในจังหวัดสุรินทร์และจังหวัดบุรีรัมย์ ด้านหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา พบว่า หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฎในกลุ่มปราสาทขอมในจังหวัดสุรินทร์และจังหวัดบุรีรัมย์ จำนวน 15 หลักธรรม
             3. การปรับใช้สัญญะภาษาจารึกทางพระพุทธศาสนากับวิถีชุมชนท้องถิ่นกลุ่มปราสาทขอมในจังหวัดสุรินทร์และจังหวัดบุรีรัมย์ พบว่า ชุมชนท้องถิ่นกลุ่มปราสาทขอมควรปรับใช้สัญญะภาษาจารึกทางพระพุทธศาสนากับวิถีชุมชน จำนวน 4 ด้าน 29 ประเด็น ประกอบด้วย ด้านเศรษฐกิจ จำนวน 8 ประเด็น ด้านสังคม จำนวน 7 ประเด็น ด้านการเมืองการปกครอง จำนวน 8 ประเด็น และด้านการศึกษา จำนวน 6 ประเด็น