รูปแบบการบริหารจัดการงานสาธารณสงเคราะห์ของพระเมธีวัชรประชาทร (ประยูร นนฺทิโย) วัดอินทาราม จังหวัดสมุทรสงคราม

ผู้แต่ง

  • พระใบฎีกามงคล ปญฺญาทีโป วัดเอนกพิมพรประชานาถ สมุทรสงคราม

คำสำคัญ:

งานสาธารณสงเคราะห์, การบริหารจัดการวัด, 4M, ภาวนา 4

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาผลงานสาธารณสงเคราะห์ 2. ศึกษากระบวนการบริหารจัดการงานสาธารณสงเคราะห์ และ 3. นำเสนอรูปแบบการบริหารจัดการงานสาธารณสงเคราะห์ โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 25 รูปหรือคน วิเคราะห์เชิงอรรถาธิบายและพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ผลงานสาธารณสงเคราะห์ครอบที่คลุมทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ 1. การช่วยเหลือเกื้อกูล จัดครัวสนาม โรงทาน บริการสุขภาพ กองทุนชุมชน และกิจกรรมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม 2. สนับสนุนกิจการสาธารณะ จัดศูนย์ให้คำปรึกษากฎหมาย ฟื้นฟูวัฒนธรรม จัดตลาดน้ำ และพัฒนาองค์กรท้องถิ่น 3. ดูแลสถานที่สาธารณสมบัติ ฟื้นฟูป่าชายเลน คลอง พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และจัดพื้นที่สุขภาวะ 4. ช่วยเหลือประชาชนทั่วไป บรรเทาภัยพิบัติ ดูแลกลุ่มเปราะบาง ส่งเสริมอาชีพ และให้บริการสาธารณสุข วัดอินทารามจึงเป็นต้นแบบรัฐสวัสดิการชุมชนบูรณาการพุทธธรรมกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน 2. กระบวนการบริหารจัดการ ผสมผสานหลัก 4M (บุคลากร งบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ การจัดการ) กับภาวนา 4 (กาย ศีล จิต ปัญญา) โดยปลูกจิตสำนึกสาธารณะ จัดงบโปร่งใส ใช้ทรัพยากรคุ้มค่า วางแผน-ติดตามงานอย่างมีธรรมาภิบาล พร้อมพัฒนากายผ่านกิจกรรมสาธารณะ พัฒนาศีลด้วยการอบรมและเป็นแบบอย่าง พัฒนาจิตด้วยสติ สมาธิ เมตตาภาวนา และพัฒนาปัญญาด้วยการคิดวิเคราะห์และใช้หลักธรรมแก้ปัญหา และ 3. รูปแบบการบริหารจัดการ คือ การบูรณาการพุทธธรรมกับการบริหารสมัยใหม่ ครอบคลุมทั้ง 4 ด้านงานสาธารณสงเคราะห์ ใช้ 4M ร่วมกับภาวนา 4 ทำให้มีโครงสร้างชัด โปร่งใส มีส่วนร่วม และยั่งยืน โดดเด่นด้วยการลงมือทำจริง ประสานทุกภาคส่วน และขับเคลื่อนด้วยคุณธรรม จนเป็นโมเดลต้นแบบขยายผลได้ทั่วประเทศ

เอกสารอ้างอิง

ทัศนีย์ สุขทวี และกัญญ์รัชการย์ นิลวรรณ. (2559). การบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ตามหลักการบริหาร 4M โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 22 จังหวัดนครพนม. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 6(2), 238-244.

พระครูธำรงวงศ์วิสุทธิ์ (ธีรศักดิ์ ธีรสกฺโก). (2566). ศึกษาองค์ประกอบการพัฒนาการจัดการงานสาธารณสงเคราะห์วิถีพุทธของคณะสงฆ์ไทย. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 4(1), 1-9.

พระครูปราโมทย์ปัญญาวัฒน์ (บุญเลิศ เตชปุญฺโญ) และคณะ. (2565). พุทธบูรณาการเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของคณะสงฆ์ จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(1), 124-138.

พระครูปลัดเสนาะ วิสุทฺโธ และคณะ. (2567). รูปแบบการมีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนตามหลักพุทธธรรมของคณะสงฆ์จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 7(4), 39-52.

พระครูวิริยศาสนกิจ (สมเจต สมคฺโค). (2562). การพัฒนาการบริหารจัดการงานสาธารณสงเคราะห์ของคณะสงฆ์จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 8(1), 27-41.

พระครูศรีเมธาภรณ์ (ประภาส ฐิตธมฺโม) และคณะ. (2565). การพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักพุทธบูรณาการสำหรับผู้สูงอายุของพระสงฆ์ในจังหวัดพิจิตร. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(3), 252-266.

พระครูสุทธิพงศ์มุนี (สมคิด อคฺคธมฺโม). (2560). การพัฒนาการบริหารจัดการสาธารณสงเคราะห์เพื่อชุมชนของวัดในจังหวัดชลบุรี. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 6(2 ฉบับพิเศษ), 71-85.

พระเทพปริยัติสุธี (วรวิทย์ คงฺคปญฺโญ). (2540). การคณะสงฆ์และพระศาสนา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระปลัดธัญวัฒน์ อโสโก (รักษ์เพ็ชร). (2563). การประยุกต์ใช้หลักภาวนา 4 ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านบ่อเกตุ อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(2), 35-46.

พระปลัดระพิน พุทธิสาโร. (2561). บทบาทพระสงฆ์กับการพัฒนาชุมชนต้นแบบวิถีพุทธ : กรณีศึกษาหลวงพ่อแดง วัดอินทาราม จังหวัดสมุทรสงคราม. พระนครศรีอยุธยา:มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาพชร กิตฺติวรเมธี และคณะ. (2566). การพัฒนางานด้านสาธารณสงเคราะห์ตามแผนปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนาของพระสังฆาธิการในจังหวัดสระแก้ว. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 6(3), 55-69.

พระเมธีวราภรณ์ (เชิดชัย กตปุญฺโญ). (2564). รูปแบบการบริหารจัดการงานสาธารณสงเคราะห์ของวัดพนัญเชิงวรวิหาร ตามแนวพระดำริสมเด็จพระสังฆราช. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 10(4), 31-41.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาเถรสมาคม. (2559). คำสั่งมหาเถรสมาคม เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการเพื่อจัดทำแผนยุทธศาสตร์การปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนา 6 ด้าน (ลงวันที่ 25 เมษายน 2559). กรุงเทพฯ: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

_____. (2559). แผนยุทธศาสตร์การปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนา. สืบค้น 1 สิงหาคม 2568, จาก https://shorturl.asia/vsVPS

ศิริวรรณ เสรีรัตน์ และคณะ. (2545). การจัดการทั่วไป. กรุงเทพฯ: ธีรการพิมพ์.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2564). รายงานผลการดำเนินงานของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

_____. (2565). รายงานการสำรวจงานสาธารณสงเคราะห์ของวัดทั่วประเทศ. กรุงเทพฯ: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-10-24

รูปแบบการอ้างอิง

ปญฺญาทีโป พ. (2025). รูปแบบการบริหารจัดการงานสาธารณสงเคราะห์ของพระเมธีวัชรประชาทร (ประยูร นนฺทิโย) วัดอินทาราม จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(5), 228–242. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/bim/article/view/287936