การพัฒนาสุขภาวะองค์รวมวิถีพุทธของนิสิตอาเซียน เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติในสังคมอุดมสุข
คำสำคัญ:
สุขภาวะองค์รวม, นิสิตอาเซียน, สังคมอุดมสุขบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพสุขภาวะองค์รวมวิถีพุทธของนิสิตอาเซียน 2. พัฒนากระบวนการสุขภาวะองค์รวมวิถีพุทธของนิสิตอาเซียน และ 3. เสนอกระบวนการสุขภาวะองค์รวมวิถีพุทธของนิสิตอาเซียน เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติในสังคมอุดมสุข เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ในส่วนของการวิจัยเชิงปริมาณ ประชากรคือนิสิตอาเซียนจำนวน 1,776 รูปหรือคน กลุ่มตัวอย่างจำนวน 400 รูปหรือคน คำนวณตามสูตรของ Cochran ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป ใช้สถิติพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ความถี่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน รวมทั้งใช้สถิติเชิงอนุมาน คือ ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน ที่ระดับนัยสำคัญ .05 ในส่วนของการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้เครื่องมือคือแนวคำถามสำหรับการศึกษาและการสัมภาษณ์เชิงลึกจากกลุ่มเป้าหมายจำนวน 15 รูปหรือคน
ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพสุขภาวะองค์รวมวิถีพุทธของนิสิตอาเซียน เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติในสังคมอุดมสุข พบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ที่ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.65 2. การพัฒนากระบวนการสุขภาวะองค์รวมวิถีพุทธของนิสิตอาเซียน พบว่า นิสิตอาเซียนพัฒนาสุขภาวะทั้ง 5 ด้านผ่านการประยุกต์ใช้หลักไตรสิกขาเป็นแนวทางดูแลสุขภาพ
เน้นความเพียร ความมุ่งมั่น และการใช้สติปัญญาในการพิจารณาและปรับปรุงตน เพื่อสร้างสุขภาวะที่ยั่งยืนและเอื้อต่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติในสังคมอุดมสุข และ 3. กระบวนการสุขภาวะองค์รวมวิถีพุทธของนิสิตอาเซียน เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติในสังคมอุดมสุข พบว่า กระบวนการนี้ผสานหลักไตรสิกขากับแนวทางสุขภาวะสมัยใหม่ในทุกด้านผ่านวัตถุประสงค์ โครงการ และขั้นตอนปฏิบัติ 3 ระดับ เพื่อสร้างสุขภาวะร่วมกันในระยะยาว โดยมีความสมดุลระหว่างสุขภาวะทั้ง 5 ด้าน และเน้นสุขภาวะทางปัญญาในวิถีพุทธ และครอบคลุมกว่าวิธีทางการแพทย์
เอกสารอ้างอิง
ประยูร สุยะใจ. (2565). การพัฒนาและทดลองรูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะองค์รวมของครอบครัวและสถาบันทางสังคมตามแนวพุทธจิตวิทยาบูรณาการ. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 9(3), 42-58.
พระครูโพธิวรคุณ (ศุภเดช แสงพิทักษ์). (2568). การดูแลสุขภาพพระสงฆ์ตามธรรมนูญสุขภาพพระสงฆ์แห่งชาติ. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(1), 309-323.
พระครูวิรุฬสุวรรณดิตห์ กนฺตธมฺโม. (2564). พระพุทธศาสนากับการพัฒนาสุขภาพแบบองค์รวม. สืบค้น 30 มีนาคม 2567, จาก https://shorturl.asia/pk0zf
พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2548). ธรรมนูญชีวิต (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: ธรรมสาร.
พินิจ ลาภธนานนท์. (2557). โภชนปฏิบัติเพื่อสุขภาพพระสงฆ์. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
รวีโรจน์ ศรีคำภา และคณะ. (2561). สุขภาวะพระสงฆ์: การพัฒนารูปแบบสุขภาวะตามแนววิถีพุทธ โดยการบูรณาการสาธารณสุขเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของจังหวัดพะเยา (รายงานการวิจัย). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2566). รายงานสรุปผู้บริหาร: โครงการสำรวจพฤติกรรมสุขภาพของนิสิตนักศึกษาในมหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สามารถ ใจเตี้ย. (2561). วัฒนธรรมสุขภาพล้านนาเพื่อการดูแลสุขภาพ. วารสารธรรมศาสตร์เวชศาสตร์, 18(2), 240-248.
สำนักทะเบียนและวัดผล มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2566). สถิตินิสิตต่างประเทศประจำปี 2566. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สุพัทธา วงศ์จิระสวัสดิ์. (2543). สุขภาพจิตของพระภิกษุสงฆ์ในกรุงเทพมหานคร (วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิต). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Cochran, W. G. (1977). Sampling Techniques (3rd ed.). New York: John Wiley & Sons.
Maprang. (2023). What Is Holistic Health And What Are The Best Practices?. Retrieved March 30, 2023, from https://shorturl.asia/bCNtg
