บทบาทของพระสงฆ์กับการพัฒนาสังคมตามแนวพุทธสังคมสงเคราะห์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษาบทบาทของพระสงฆ์กับการพัฒนาสังคมตามแนวพุทธสังคมสงเคราะห์จากการศึกษาจากแนวคิด หนังสือ ตำรา และจากการสังเคราะห์ พบว่า บทบาทของพระสงฆ์กับการพัฒนาสังคม ในหลายด้าน ประกอบด้วย 1. การที่วัดเป็นศูนย์กลางของชุมชน 2. การส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชน 3. การอนุรักษ์และสืบสานวัฒนธรรมท้องถิ่น 4. การพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในชุมชน และ 5. การสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างวัดกับองค์กรต่าง ๆ การพัฒนาพระสงฆ์และบุคลากรของวัดให้มีความรู้และทักษะในการถ่ายทอดหลักธรรมจึงเป็นยุทธศาสตร์สำคัญในการเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับพระพุทธศาสนาและชุมชน เมื่อพระสงฆ์มีความรู้ความสามารถที่เหมาะสมกับบริบทสังคมปัจจุบัน ก็จะสามารถทำหน้าที่เป็นผู้นำทางจิตวิญญาณและเป็นที่พึ่งทางปัญญาให้กับประชาชนได้อย่างแท้จริง การพัฒนาบุคลากรของวัดซึ่งรวมถึงไวยาวัจกร กรรมการวัด และจิตอาสาต่าง ๆ ให้มีความรู้ความเข้าใจในหลักธรรมและมีทักษะในการทำงานร่วมกับชุมชน ก็เป็นปัจจัยสนับสนุนที่สำคัญในการขับเคลื่อนกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาให้เข้าถึงประชาชนได้อย่างกว้างขวาง และการสาธารณสงเคราะห์หรืองานสาธารณสงเคราะห์ เป็นการแสดงบทบาทของพระภิกษุในด้านสังคมสงเคราะห์ ทั้งการสงเคราะห์บุคคล และสาธารณสงเคราะห์  เกี่ยวกับการสงเคราะห์ชุมชนและสังคม โดยมีวัดและพระภิกษุเป็นแกนนำ เป็นการดำเนินกิจการเพื่อให้เป็นสาธารณประโยชน์ของบุคคล คณะบุคคล หรือหน่วยงาน ซึ่งต้องอยู่ในขอบข่ายของการสงเคราะห์ เป็นกิจกรรมที่วัดหรือพระภิกษุสงฆ์ดำเนินกิจการเพื่อให้เป็นสาธารณประโยชน์ในด้านสังคมสงเคราะห์ ทั้งการสงเคราะห์บุคคล และสาธารณสงเคราะห์  ทั้งทางวัตถุและจิตใจในรูปแบบต่าง ๆ ที่ไม่ขัดต่อพระธรรมวินัย