การจัดการเสนาสนะในวัดเพื่อเป็นสาธารณประโยชน์ ตามแนวทางพระไตรปิฎก

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งเน้นศึกษา การจัดการเสนาสนะในวัดเพื่อเป็นสาธารณประโยชน์ตามแนวทางพระไตรปิฎก จากการศึกษาจากแนวคิด หนังสือ ตำรา และจากการสังเคราะห์ วิเคราะห์จากผู้แต่ง พบว่า 1. ในสมัยพุทธกาล เสนาสนะในพุทธสถานหรือวัดวาอารามเกิดขึ้นมากมายเหล่านั้นต่างได้รับแรงศรัทธาจากประชาชนโดยเฉพาะพระเจ้าแผ่นดินเป็นผู้เลื่อมใสศรัทธาต่อพระพุทธศาสนา ทรงให้การคุ้มครองอุปถัมภ์แก่พระพุทธศาสนามีการสร้างวัดถวายมากมาย เช่น วัดเวฬุวัน (ป่าไผ่) ที่พระเจ้าพิมพิสารกษัตริย์แห่งเมืองมคธทรงน้อมถวายแด่พระภิกษุสงฆ์มีพระพุทธเจ้าเป็นประธานเพื่อใช้เป็นที่ประพฤติพรหมจรรย์และประกาศพระสัทธรรมแก่ประชาชนผู้เลื่อมใสศรัทธา 2. วัดโดยทั่วไปนิยมแบ่งเขตพื้นที่ภายในออกเป็น 3 ส่วนใหญ่ ๆ คือ 1. เขตพุทธาวาส 2. เขตสังฆาวาส และ 3. เขตธรณีสงฆ์ ซึ่งในยุคปัจจุบันนี้มีอยู่ 3 เขตดังกล่าวพุทธาวาส เป็นสถานที่มีพระพุทธรูปหรือสิ่งที่เกี่ยวเนื่องกับพระพุทธเจ้าเขตสังฆาวาสเกี่ยวกับที่พักของสงฆ์และที่ทำกิจที่เกี่ยวเนื่องกับพระสงฆ์และเขตธรณีสงฆ์ที่เกี่ยวกับศาลาการเปรียญหรือศาลาเก็บศพต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้สาธารณประโยชน์ของประชาชนทั่วไปได้รับการจัดสรรที่เป็นสัดส่วนเพื่อประโยชน์แก่สังคมภายในตัวด้วย