การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำของนักการเมืองท้องถิ่นในจังหวัดนครราชสีมา

ผู้แต่ง

  • สัภยา ขาวหมื่นไวย์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • สุมาลี บุญเรือง คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • วัชรินทร์ ชาญศิลป์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • สวัสดิ์ จิรัฏฐิติกาล กรมราชทัณฑ์ กระทรวงยุติธรรม

คำสำคัญ:

การประยุกต์หลักพุทธธรรม, ภาวะผู้นำ, นักการเมืองท้องถิ่น

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาภาวะผู้นำของนักการเมืองท้องถิ่นในจังหวัดนครราชสีมา 2. ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำของนักการเมืองท้องถิ่นในจังหวัดนครราชสีมา และ 3. นำเสนอการประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำของนักการเมืองท้องถิ่นในจังหวัดนครราชสีมา การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธีดังนี้กระบวนการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณทำโดยใช้แบบสอบถามที่มีค่าสัมประสิทธิ์ความเชื่อมั่น 0.884 กับกลุ่มตัวอย่างจำนวน 400 คน จากนั้นสถิติที่เลือกใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทำการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน และได้ทำการศึกษาเชิงคุณภาพเพิ่มเติม ผ่านกระบวนการสนทนากลุ่มเฉพาะจำนวน 9 รูปหรือคน และการสัมภาษณ์เชิงลึกร่วมกับผู้ให้ข้อมูลหลักอีกจำนวน 18 รูปหรือคน

ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาวะผู้นำของนักการเมืองท้องถิ่นในจังหวัดนครราชสีมา พบว่า 1. ด้านการมีความยุติธรรม มุ่งความโปร่งใส 2. ด้านการตัดสินใจร่วมกันกับผู้ติดตามหรือประชาชน เน้นการมีส่วนร่วม 3. ด้านการสร้างความร่วมมือ มีการบูรณาการข้ามหน่วยงาน 4. ด้านการรับฟังความคิดเห็นของผู้เกี่ยวข้อง ใช้ช่องทางหลากหลาย และ 5. ด้านการเปิดกว้าง ปรับตัวสู่ระบบออนไลน์ 2. ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำของนักการเมืองท้องถิ่น พบว่า การกล่อมเกลาทางการเมือง และหลักปาปณิกธรรมส่งผลต่อภาวะผู้นำของนักการเมืองท้องถิ่น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 และ 0.05 สามารถร่วมกันทำนายได้ร้อยละ 31.7 และ 22.4 ตามลำดับ 3. นำเสนอการประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำของนักการเมืองท้องถิ่น พบว่า 1. จักขุมา การมีวิสัยทัศน์ มีวิสัยทัศน์มุ่งเน้นการพัฒนาอย่างยั่งยืน 2. วิธูโร ทักษะในการทำงานที่ดี มีทักษะในการบริหารจัดการงานต่าง ๆ และ 3. นิสสยสัมปันโน มีมนุษยสัมพันธ์ดี มีการเข้าถึง และเป็นกันเอง

เอกสารอ้างอิง

กำพล ศรีโท และคณะ. (2567). รูปแบบการส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมในระบอบประชาธิปไตยของประชาชนจังหวัดนนทบุรี. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 6(1), 17-32.

จรรยา ศิวานนท์. (2548). เอกสารคำสอนวิชาจิตวิทยาสังคม. กรุงเทพฯ: ภาควิชาจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ปภัสณุ ปานพรม และคณะ. (2566). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นําเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารศูนย์ฝึกอบรมตํารวจ ตามหลักทุติยปาปณิกสูตร. วารสารวิจยวิชาการ, 6(6), 255-266.

พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2549). พุทธวิธีในการบริหาร. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระภิญโญ ตสฺสนาโม และคณะ. (2565). การประยุกต์พุทธจริยธรรมเพื่อการเสริมสร้างภาวะผู้นำของนักการเมืองท้องถิ่นในจังหวัดชลบุรี. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 7(1), 134-146.

สัมฤทธิ์ กางเพ็ง และสรายุทธ กันหลง. (2553). ภาวะผู้นำใฝ่บริการในองค์การ: แนวคิด หลักการ ทฤษฎี และงานวิจัย. ขอนแก่น: โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา.

สุจิต กิ่งเกล้า และคณะ. (2562). การบูรณาการหลักปาปณิกธรรมเพื่อส่งเสริมคุณลักษณะผู้นำที่พึงประสงค์ของผู้บริหารสำนักงานประกันสังคมจังหวัดสมุทรสาคร. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 2(2), 34-43.

สุพานี สฤษฏ์วานิช. (2550). พฤติกรรมองค์การสมัยใหม่: แนวคิดและทฤษฎี. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

อัจฉราวรรณ์ ใจยะเขียว และคณะ. (2565). การเสริมสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองแบบประชาธิปไตยของนักศึกษาระดับปริญญาตรีในจังหวัดนครสวรรค์. วารสาร มจร เพชรบุรีปริทรรศน์, 5(2), 119-132.

เอนก ณ เชียงใหม่ และคณะ. (2566). ภาวะผู้นําเชิงพุทธของนักการเมืองท้องถิ่นที่มีผลต่อความคาดหวังของประชาชนในจังหวัดชลบุรี. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 6(6), 212-225.

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-30

รูปแบบการอ้างอิง

ขาวหมื่นไวย์ ส., บุญเรือง ส., ชาญศิลป์ ว., & จิรัฏฐิติกาล ส. (2026). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำของนักการเมืองท้องถิ่นในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 9(4), 159–171. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/bim/article/view/296377